Objective

• Establish a national prioritization system for identifying which watersheds and watershed areas should receive restoration interventions first.

• Translate watershed condition assessments into clear restoration priorities that can guide government planning, investment, and implementation.

• Ensure that restoration resources are directed toward areas where intervention can generate the highest ecological, hydrological, environmental, and social benefits.

• Distinguish between areas requiring urgent restoration, preventive intervention, long-term rehabilitation, and protection from further degradation.

• Create a transparent and evidence-based mechanism for coordinating restoration priorities across national, regional, and local levels.

Action

Develop a National Watershed Restoration Priority Framework linked directly to the results of the National Watershed Assessment and Classification System.

Establish priority criteria covering:

• Degree of watershed degradation

• Importance of watershed functions

• Water-security significance

• Ecological and biodiversity value

• Soil erosion and sedimentation risk

• Flood and drought vulnerability

• Climate-change exposure and sensitivity

• Population and community dependence on watershed resources

• Critical infrastructure and economic significance

• Potential for ecological recovery

• Urgency and consequences of delayed intervention

Develop a multi-criteria prioritization and scoring system to rank watershed areas consistently.

Establish different restoration priority levels, for example:

• Priority 1 – Critical Restoration: Immediate intervention required

• Priority 2 – High Restoration: Major intervention required

• Priority 3 – Strategic Restoration: Planned medium-term intervention

• Priority 4 – Preventive Management: Protection and early intervention

Identify priority areas at appropriate spatial scales, including watershed, sub-watershed, catchment, river corridor, headwater, wetland, forest, and degraded landscape levels.

Develop spatial priority maps that show the geographic distribution of restoration needs and intervention urgency.

Integrate restoration priority information with land-use planning, water management, disaster-risk management, biodiversity conservation, climate adaptation, and local development planning.

Establish a mechanism for periodically updating restoration priorities based on new assessment data, emerging risks, completed restoration projects, and changes in watershed conditions.

Develop a prioritization process that can support budget allocation, project selection, investment planning, and inter-agency coordination.

Expected Output

• National Watershed Restoration Priority Framework with standardized prioritization principles and criteria.

• National Watershed Restoration Priority Index for ranking restoration needs across watershed areas.

• Standardized Priority Classification distinguishing critical, high, strategic, and preventive intervention areas.

• National Restoration Priority Map identifying where restoration should occur first and the level of intervention required.

• Priority Watershed and Restoration Area Database linking each priority area with its condition, risks, restoration needs, and intervention urgency.

• National Restoration Priority List providing a ranked portfolio of watershed areas for government planning and investment.

• A common evidence base for budget prioritization and restoration project selection.

• A dynamic prioritization mechanism that allows restoration priorities to be updated as watershed conditions and risks change.

Objective

• จัดตั้ง ระบบจัดลำดับความสำคัญระดับประเทศ เพื่อระบุว่าลุ่มน้ำและพื้นที่ภายในลุ่มน้ำใดควรได้รับการฟื้นฟูก่อนหลัง

• แปลงผลการประเมินสภาพลุ่มน้ำให้เป็น ลำดับความสำคัญด้านการฟื้นฟูที่ชัดเจน เพื่อใช้ในการวางแผน การลงทุน และการดำเนินงานของภาครัฐ

• ทำให้ทรัพยากรด้านการฟื้นฟูถูกจัดสรรไปยังพื้นที่ที่การดำเนินการสามารถสร้าง ประโยชน์สูงสุดต่อระบบนิเวศ น้ำ สิ่งแวดล้อม และชุมชน

• แยกพื้นที่ให้ชัดเจนว่า พื้นที่ใดต้องฟื้นฟูเร่งด่วน พื้นที่ใดต้องฟื้นฟูในระดับสูง พื้นที่ใดควรฟื้นฟูระยะกลาง และพื้นที่ใดควรเน้นการป้องกันก่อนเกิดความเสื่อมโทรม

• สร้างกลไกการจัดลำดับความสำคัญที่มี หลักฐานรองรับ โปร่งใส และใช้หลักเกณฑ์เดียวกัน ระหว่างระดับประเทศ ภูมิภาค และท้องถิ่น

Action

• จัดทำ กรอบการจัดลำดับความสำคัญพื้นที่ฟื้นฟูลุ่มน้ำระดับประเทศ โดยเชื่อมโยงโดยตรงกับผลจากระบบประเมินและจำแนกลุ่มน้ำใน AC-SI-021-01-01

• กำหนดเกณฑ์สำหรับจัดลำดับความสำคัญ โดยพิจารณาอย่างน้อย:

  1. ระดับความเสื่อมโทรมของลุ่มน้ำ

  2. ความสำคัญของหน้าที่และบริการของระบบลุ่มน้ำ

  3. ความสำคัญต่อความมั่นคงด้านน้ำ

  4. คุณค่าด้านระบบนิเวศและความหลากหลายทางชีวภาพ

  5. ความเสี่ยงด้านการชะล้างพังทลายของดินและตะกอน

  6. ความเสี่ยงจากน้ำท่วมและภัยแล้ง

  7. ความเปราะบางและความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

  8. จำนวนประชากรและชุมชนที่พึ่งพาทรัพยากรลุ่มน้ำ

  9. ความสำคัญต่อโครงสร้างพื้นฐานและกิจกรรมทางเศรษฐกิจ

  10. ศักยภาพในการฟื้นตัวของระบบนิเวศ

  11. ความเร่งด่วนและผลกระทบหากไม่ดำเนินการฟื้นฟู

• พัฒนา ระบบให้คะแนนแบบหลายเกณฑ์ (Multi-Criteria Prioritization) เพื่อจัดอันดับพื้นที่อย่างเป็นระบบและเปรียบเทียบกันได้

• กำหนดระดับความสำคัญของพื้นที่ฟื้นฟู เช่น:

  1. Priority 1 – Critical Restoration: พื้นที่วิกฤตที่ต้องดำเนินการฟื้นฟูโดยเร่งด่วน

  2. Priority 2 – High Restoration: พื้นที่เสื่อมโทรมสูงที่ต้องดำเนินการฟื้นฟูอย่างจริงจัง

  3. Priority 3 – Strategic Restoration: พื้นที่ที่ควรวางแผนฟื้นฟูในระยะกลางเพื่อป้องกันการเสื่อมโทรมเพิ่มเติม

  4. Priority 4 – Preventive Management: พื้นที่ที่ยังมีสภาพดีหรือมีความเสี่ยงเริ่มต้น ควรเน้นการป้องกันและเฝ้าระวัง

• กำหนดพื้นที่เป้าหมายในระดับที่เหมาะสม เช่น ลุ่มน้ำ ลุ่มน้ำย่อย พื้นที่รับน้ำ แนวลำน้ำ พื้นที่ต้นน้ำ พื้นที่ชุ่มน้ำ พื้นที่ป่า และพื้นที่ภูมิทัศน์ที่เสื่อมโทรม

• จัดทำ แผนที่ลำดับความสำคัญเชิงพื้นที่ เพื่อแสดงตำแหน่ง ระดับความสำคัญ และความเร่งด่วนของพื้นที่ฟื้นฟู

• เชื่อมโยงข้อมูลพื้นที่เป้าหมายเข้ากับ การวางผังการใช้ที่ดิน การบริหารจัดการน้ำ การจัดการความเสี่ยงจากภัยพิบัติ การอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ การปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และแผนพัฒนาท้องถิ่น

• จัดให้มีระบบ ทบทวนและปรับลำดับความสำคัญเป็นระยะ โดยใช้ข้อมูลการประเมินใหม่ ความเสี่ยงที่เกิดขึ้น โครงการฟื้นฟูที่ดำเนินการแล้ว และการเปลี่ยนแปลงของสภาพลุ่มน้ำ

• พัฒนากลไกให้ผลการจัดลำดับสามารถนำไปใช้จริงในการ จัดสรรงบประมาณ คัดเลือกโครงการ กำหนดพื้นที่ลงทุน และประสานงานระหว่างหน่วยงาน

Expected Output

• กรอบการจัดลำดับความสำคัญพื้นที่ฟื้นฟูลุ่มน้ำระดับประเทศ พร้อมหลักเกณฑ์และวิธีการจัดลำดับที่เป็นมาตรฐาน

• ดัชนีลำดับความสำคัญการฟื้นฟูลุ่มน้ำ (National Watershed Restoration Priority Index) สำหรับจัดอันดับความจำเป็นในการฟื้นฟูของแต่ละพื้นที่

• ระบบจำแนกระดับความสำคัญของพื้นที่ฟื้นฟู ตั้งแต่พื้นที่วิกฤต พื้นที่เร่งด่วน พื้นที่ฟื้นฟูเชิงยุทธศาสตร์ ไปจนถึงพื้นที่ป้องกัน

• แผนที่ลำดับความสำคัญการฟื้นฟูลุ่มน้ำระดับประเทศ ที่ระบุว่าพื้นที่ใดควรได้รับการฟื้นฟูก่อนและควรใช้ระดับการแทรกแซงใด

• ฐานข้อมูลพื้นที่เป้าหมายการฟื้นฟู ที่เชื่อมโยงสภาพพื้นที่ ความเสี่ยง ปัญหา ความจำเป็น และระดับความเร่งด่วน

• บัญชีพื้นที่ฟื้นฟูลุ่มน้ำลำดับความสำคัญระดับประเทศ สำหรับใช้เป็น Portfolio ในการวางแผนและลงทุนของภาครัฐ

• ได้ฐานข้อมูลเชิงประจักษ์สำหรับ จัดลำดับงบประมาณและคัดเลือกโครงการฟื้นฟูลุ่มน้ำ

• มีกลไกที่สามารถ ปรับลำดับความสำคัญได้อย่างต่อเนื่อง เมื่อสภาพลุ่มน้ำ ความเสี่ยง และผลของการฟื้นฟูเปลี่ยนแปลงไป