Objective

• Establish a national landscape-scale monitoring system for humidity and microclimate conditions to understand how vegetation, soil, water bodies, land use, and atmospheric conditions interact at local scales.

• Monitor changes in air humidity, soil moisture, temperature, evapotranspiration, surface conditions, and local water availability across different landscape types.

• Detect the effects of forest loss, land degradation, urbanization, agricultural practices, water loss, and restoration activities on local moisture and microclimatic conditions.

• Establish a continuous evidence base for assessing whether watershed and landscape restoration is actually improving moisture retention and local environmental conditions.

• Identify hot, dry, and moisture-deficit areas where restoration or water-retention interventions may provide significant ecological benefits.

• Provide data to support the Forest–Water–Humidity Cycle framework and enable adaptive management based on observed changes rather than assumptions.

• Establish long-term monitoring capable of distinguishing short-term weather variation from persistent landscape-scale changes.

Action

• Establish a Landscape Humidity and Microclimate Monitoring Framework defining monitoring parameters, spatial scales, station types, measurement standards, and data-management requirements.

• Establish a national monitoring network covering representative landscape conditions, including:

  • Forest landscapes

  • Degraded forests

  • Agricultural landscapes

  • Wetlands

  • Riparian areas

  • Watershed headwaters

  • Restored landscapes

  • Urban–rural transition zones

  • Dry and drought-prone landscapes

• Monitor key variables such as:

  • Air temperature

  • Relative humidity

  • Soil moisture

  • Rainfall

  • Solar radiation

  • Wind speed and direction

  • Evapotranspiration or related indicators where measurable

  • Land-surface temperature

  • Vegetation condition

  • Surface-water presence

• Establish vertical and spatial monitoring where appropriate to capture differences between:

  • Forest canopy

  • Understory

  • Ground level

  • Near-surface atmosphere

  • Soil layers

• Integrate ground-based monitoring with:

  • Weather stations

  • Soil-moisture sensors

  • Remote sensing

  • Satellite-derived land-surface temperature

  • Vegetation indices

  • Hydrological monitoring

  • Land-use and land-cover datasets

• Establish Landscape Humidity and Microclimate Baseline Maps showing spatial and seasonal variation in humidity, temperature, soil moisture, and related variables.

• Develop a Landscape Moisture Condition Index to identify areas with:

  • Persistent moisture

  • Seasonal moisture

  • Moisture deficit

  • Rapid drying

  • High thermal stress

• Identify Microclimate Recovery Zones where restoration of vegetation, soil, water bodies, or landscape structure could improve local moisture and thermal conditions.

• Establish paired monitoring sites comparing:

  • Intact versus degraded landscapes

  • Restored versus unrestored areas

  • Forest versus non-forest landscapes

  • Different agricultural management systems

  • Wet versus dry landscape conditions

• Establish before-and-after monitoring for major restoration projects to measure changes attributable to restoration.

• Monitor microclimatic responses to restoration measures such as:

  • Forest recovery

  • Increased vegetation cover

  • Soil restoration

  • Wetland recovery

  • Water-retention measures

  • Riparian restoration

• Develop analytical models to examine relationships between vegetation cover, soil moisture, water availability, evapotranspiration, humidity, and temperature.

• Develop early-warning indicators for landscape drying, prolonged moisture deficits, extreme heat conditions, and declining moisture resilience.

• Establish a national data platform integrating microclimate and humidity observations with watershed, forest, soil, and hydrological datasets.

• Define data standards, quality-control procedures, calibration requirements, and interoperability standards for monitoring equipment and datasets.

• Produce seasonal and annual landscape moisture assessments to identify emerging trends and areas of concern.

• Feed monitoring results into:

  • AC-SI-021-03-01 National Forest–Water–Humidity Cycle Assessment System

  • AC-SI-021-03-02 Watershed Forest and Moisture Recovery Program

  • AC-SI-021-03-03 Landscape Water Retention and Infiltration Restoration Program

  • AC-SI-021-03-04 Wetland and Natural Waterway Recovery Program

  • AC-SI-021-03-05 Forest–Water Ecological Corridor Development Program

• Establish an adaptive monitoring mechanism that can increase monitoring intensity in areas experiencing rapid environmental change or unexpected restoration outcomes.

Expected Output

• National Landscape Humidity and Microclimate Monitoring Framework defining indicators, standards, monitoring scales, and methodologies.

• National Landscape Humidity and Microclimate Monitoring Network covering representative ecological, hydrological, agricultural, and urban–rural landscapes.

• National Landscape Humidity and Microclimate Database integrating ground observations, remote sensing, meteorological, soil, vegetation, and hydrological data.

• Landscape Humidity and Microclimate Baseline Maps showing spatial and seasonal patterns of humidity, temperature, soil moisture, and related variables.

• Landscape Moisture Condition Index identifying moisture-stable, seasonally dry, moisture-deficit, and high-thermal-stress areas.

• Microclimate Recovery Zone Map identifying areas where ecological restoration could improve local moisture and thermal conditions.

• Restoration Microclimate Monitoring Sites providing before-and-after evidence of changes following forest, soil, wetland, riparian, and water-retention restoration.

• Landscape Moisture and Microclimate Trend Dataset showing long-term changes across different landscape types.

• Early-Warning System for Landscape Drying and Microclimate Stress identifying areas experiencing persistent moisture loss or increasing thermal stress.

• Microclimate Restoration Effectiveness Indicators measuring whether restoration produces measurable improvements in moisture and local climatic conditions.

• National Landscape Humidity and Microclimate Assessment Reports supporting watershed planning, restoration investment, and climate adaptation.

• A national monitoring system that allows Thailand to move from simply measuring “rainfall and temperature” toward understanding and managing the spatial dynamics of moisture, vegetation, soil, water, and microclimate as an interconnected landscape system.

Objective

• จัดตั้ง ระบบติดตามความชื้นและสภาพภูมิอากาศเฉพาะถิ่นในระดับภูมิทัศน์ เพื่อทำความเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างพืชพรรณ ดิน แหล่งน้ำ การใช้ที่ดิน และบรรยากาศในระดับพื้นที่

• ติดตามการเปลี่ยนแปลงของ ความชื้นในอากาศ ความชื้นในดิน อุณหภูมิ การคายระเหย สภาพพื้นผิว และความพร้อมของน้ำ ในภูมิทัศน์ประเภทต่าง ๆ

• ตรวจจับผลกระทบจากการสูญเสียป่า ความเสื่อมโทรมของที่ดิน การขยายตัวของเมือง ระบบเกษตร การสูญเสียน้ำ และการฟื้นฟูต่อ ความชื้นและสภาพภูมิอากาศเฉพาะถิ่น

• สร้างฐานข้อมูลต่อเนื่องเพื่อประเมินว่าการฟื้นฟูลุ่มน้ำและภูมิทัศน์สามารถเพิ่ม การกักเก็บความชื้นและปรับปรุงสภาพแวดล้อมเฉพาะถิ่น ได้จริงหรือไม่

• ระบุพื้นที่ที่มี ความร้อนสูง ความแห้งสูง หรือขาดความชื้น ซึ่งการฟื้นฟูหรือเพิ่มการกักเก็บน้ำสามารถสร้างประโยชน์ทางระบบนิเวศได้สูง

• สนับสนุนระบบ วัฏจักรป่าไม้–น้ำ–ความชื้น ด้วยข้อมูลจริง และทำให้สามารถปรับมาตรการตามสิ่งที่เกิดขึ้นจริงในพื้นที่

• สร้างระบบติดตามระยะยาวที่สามารถแยก ความแปรปรวนของสภาพอากาศระยะสั้น ออกจากการเปลี่ยนแปลงของภูมิทัศน์ที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง

Action

• จัดทำ กรอบระบบติดตามความชื้นและสภาพภูมิอากาศเฉพาะถิ่นระดับภูมิทัศน์ กำหนดตัวแปร ระดับพื้นที่ ประเภทสถานี มาตรฐานการตรวจวัด และระบบบริหารข้อมูล

• จัดตั้งเครือข่ายสถานีติดตามให้ครอบคลุมภูมิทัศน์ประเภทต่าง ๆ ได้แก่:

  • พื้นที่ป่า

  • ป่าเสื่อมโทรม

  • พื้นที่เกษตรกรรม

  • พื้นที่ชุ่มน้ำ

  • พื้นที่ริมน้ำ

  • พื้นที่ต้นน้ำ

  • พื้นที่ที่ผ่านการฟื้นฟู

  • พื้นที่รอยต่อเมือง–ชนบท

  • พื้นที่แห้งแล้งและเสี่ยงภัยแล้ง

• ติดตามตัวแปรสำคัญ เช่น:

  • อุณหภูมิอากาศ

  • ความชื้นสัมพัทธ์

  • ความชื้นในดิน

  • ปริมาณฝน

  • รังสีจากดวงอาทิตย์

  • ความเร็วและทิศทางลม

  • การคายระเหยหรือดัชนีที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ที่สามารถประเมินได้

  • อุณหภูมิพื้นผิว

  • สภาพพืชพรรณ

  • การปรากฏและการคงอยู่ของน้ำผิวดิน

• จัดให้มีการติดตามทั้ง ในแนวดิ่งและเชิงพื้นที่ ในพื้นที่ที่เหมาะสม เพื่อเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่าง:

  • เรือนยอดป่า

  • ชั้นพืชล่าง

  • ระดับพื้นดิน

  • บรรยากาศใกล้พื้นผิว

  • ชั้นดินต่างระดับ

• เชื่อมโยงข้อมูลจากสถานีภาคพื้นดินกับ:

  • สถานีอุตุนิยมวิทยา

  • Sensor วัดความชื้นในดิน

  • Remote Sensing

  • ข้อมูลอุณหภูมิพื้นผิวจากดาวเทียม

  • ดัชนีพืชพรรณ

  • ข้อมูลอุทกวิทยา

  • ข้อมูลการใช้ที่ดินและสิ่งปกคลุมดิน

• จัดทำ แผนที่ฐานความชื้นและสภาพภูมิอากาศเฉพาะถิ่นระดับภูมิทัศน์ แสดงความแตกต่างเชิงพื้นที่และตามฤดูกาล

• พัฒนา ดัชนีสภาวะความชื้นของภูมิทัศน์ (Landscape Moisture Condition Index) เพื่อจำแนกพื้นที่:

  • ความชื้นคงตัว

  • ความชื้นตามฤดูกาล

  • ขาดความชื้น

  • แห้งตัวเร็ว

  • มีความเครียดจากความร้อนสูง

• ระบุ พื้นที่เป้าหมายการฟื้นฟูสภาพภูมิอากาศเฉพาะถิ่น (Microclimate Recovery Zones) ซึ่งการฟื้นฟูพืชพรรณ ดิน แหล่งน้ำ หรือโครงสร้างภูมิทัศน์สามารถช่วยเพิ่มความชื้นและลดความร้อนได้

• จัดตั้งพื้นที่ติดตามแบบ เปรียบเทียบคู่ (Paired Monitoring Sites) เช่น:

  • ภูมิทัศน์สมบูรณ์กับภูมิทัศน์เสื่อมโทรม

  • พื้นที่ฟื้นฟูกับพื้นที่ที่ไม่ได้ฟื้นฟู

  • พื้นที่ป่ากับพื้นที่ไม่มีป่า

  • ระบบเกษตรที่มีวิธีจัดการต่างกัน

  • พื้นที่ชื้นกับพื้นที่แห้ง

• จัดทำ การติดตามก่อนและหลังการฟื้นฟู สำหรับโครงการสำคัญ เพื่อวัดการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจากการฟื้นฟู

• ติดตามการตอบสนองของสภาพภูมิอากาศเฉพาะถิ่นต่อมาตรการ เช่น:

  • การฟื้นตัวของป่า

  • การเพิ่มพื้นที่พืชพรรณ

  • การฟื้นฟูดิน

  • การฟื้นฟูพื้นที่ชุ่มน้ำ

  • การเพิ่มการกักเก็บน้ำ

  • การฟื้นฟูพื้นที่ริมน้ำ

• พัฒนาแบบจำลองเพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่าง พื้นที่พืชพรรณ ความชื้นในดิน ความพร้อมของน้ำ การคายระเหย ความชื้นในอากาศ และอุณหภูมิ

• พัฒนา ตัวชี้วัดเตือนภัยล่วงหน้า สำหรับการแห้งตัวของภูมิทัศน์ ภาวะขาดความชื้นต่อเนื่อง ภาวะความร้อนสูง และการลดลงของความสามารถในการรักษาความชื้น

• จัดตั้ง แพลตฟอร์มข้อมูลความชื้นและสภาพภูมิอากาศเฉพาะถิ่นระดับประเทศ เชื่อมข้อมูลกับฐานข้อมูลป่า ดิน น้ำ และลุ่มน้ำ

• กำหนดมาตรฐานข้อมูล วิธีควบคุมคุณภาพ การสอบเทียบเครื่องมือ และมาตรฐานการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างระบบ

• จัดทำ รายงานประเมินความชื้นของภูมิทัศน์รายฤดูกาลและรายปี เพื่อระบุแนวโน้มและพื้นที่ที่เริ่มมีความเสี่ยง

• ส่งผลการติดตามเข้าสู่:

  • AC-SI-021-03-01 ระบบประเมินวัฏจักรป่าไม้–น้ำ–ความชื้นระดับชาติ

  • AC-SI-021-03-02 แผนงานฟื้นฟูป่าต้นน้ำและกักเก็บความชื้น

  • AC-SI-021-03-03 โครงการฟื้นฟูการกักเก็บและการซึมซับน้ำในระดับภูมิทัศน์

  • AC-SI-021-03-04 โครงการฟื้นฟูพื้นที่ชุ่มน้ำและทางน้ำธรรมชาติ

  • AC-SI-021-03-05 โครงการพัฒนาแนวเชื่อมต่อทางนิเวศป่าไม้และน้ำ

• จัดให้มี Adaptive Monitoring โดยเพิ่มความถี่หรือความละเอียดของการติดตามในพื้นที่ที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วหรือมีผลการฟื้นฟูที่ไม่เป็นไปตามคาด

Expected Output

• กรอบระบบติดตามความชื้นและสภาพภูมิอากาศเฉพาะถิ่นระดับภูมิทัศน์ พร้อมตัวชี้วัด มาตรฐาน ระดับการติดตาม และวิธีการตรวจวัด

• เครือข่ายสถานีติดตามความชื้นและสภาพภูมิอากาศเฉพาะถิ่นระดับประเทศ ครอบคลุมป่า พื้นที่เกษตร พื้นที่ชุ่มน้ำ พื้นที่ต้นน้ำ พื้นที่ฟื้นฟู และพื้นที่เมือง–ชนบท

• ฐานข้อมูลความชื้นและสภาพภูมิอากาศเฉพาะถิ่นระดับประเทศ ที่รวมข้อมูลภาคพื้นดิน ดาวเทียม อุตุนิยมวิทยา ดิน พืชพรรณ และอุทกวิทยา

• แผนที่ฐานความชื้นและสภาพภูมิอากาศเฉพาะถิ่นระดับภูมิทัศน์ แสดงรูปแบบเชิงพื้นที่และตามฤดูกาล

• ดัชนีสภาวะความชื้นของภูมิทัศน์ (Landscape Moisture Condition Index) สำหรับระบุพื้นที่ที่มีความชื้นคงตัว พื้นที่แห้งตามฤดูกาล พื้นที่ขาดความชื้น และพื้นที่มีความเครียดจากความร้อน

• แผนที่พื้นที่เป้าหมายการฟื้นฟูสภาพภูมิอากาศเฉพาะถิ่น (Microclimate Recovery Zone Map) เพื่อระบุพื้นที่ที่การฟื้นฟูสามารถช่วยปรับปรุงความชื้นและลดความร้อนได้

• พื้นที่ติดตามผลกระทบของการฟื้นฟูต่อสภาพภูมิอากาศเฉพาะถิ่น สำหรับเปรียบเทียบก่อน–หลังการฟื้นฟูป่า ดิน พื้นที่ชุ่มน้ำ พื้นที่ริมน้ำ และมาตรการกักเก็บน้ำ

• ฐานข้อมูลแนวโน้มความชื้นและสภาพภูมิอากาศเฉพาะถิ่นระยะยาว แสดงการเปลี่ยนแปลงของภูมิทัศน์แต่ละประเภท

• ระบบเตือนภัยการแห้งตัวและความเครียดของสภาพภูมิอากาศเฉพาะถิ่น สำหรับระบุพื้นที่ที่สูญเสียความชื้นต่อเนื่องหรือมีความร้อนเพิ่มขึ้น

• ตัวชี้วัดประสิทธิผลของการฟื้นฟูต่อความชื้นและสภาพภูมิอากาศเฉพาะถิ่น เพื่อพิสูจน์ว่าการฟื้นฟูสร้างผลต่อสภาพแวดล้อมจริง

• รายงานประเมินความชื้นและสภาพภูมิอากาศเฉพาะถิ่นระดับประเทศ สำหรับใช้ในการวางแผนฟื้นฟูลุ่มน้ำ การลงทุน และการปรับตัวต่อภูมิอากาศ

• เกิดระบบที่ทำให้ประเทศไทยเปลี่ยนจากการติดตามเพียง “ฝนและอุณหภูมิ” ไปสู่การเข้าใจ “พลวัตของความชื้น–พืชพรรณ–ดิน–น้ำ–สภาพภูมิอากาศเฉพาะถิ่น” ในฐานะระบบเดียวกัน ซึ่งสามารถนำข้อมูลไปใช้กำหนดจุดฟื้นฟูและประเมินผลการฟื้นฟูได้จริง