Objective

• Establish an integrated Forest Fire Prevention and Landscape Fire Management System that manages fire as a landscape-scale ecological, environmental, and public-safety issue.

• Shift from a predominantly fire suppression and emergency response model toward prevention, risk reduction, controlled fire management, ecological restoration, and rapid response.

• Identify where, when, and why forest and landscape fires occur, including the interaction between forest condition, vegetation fuel, climate, agricultural burning, land use, and human activity.

• Reduce the frequency, size, intensity, and duration of uncontrolled forest fires and their contribution to PM2.5, ecosystem degradation, soil damage, and watershed deterioration.

• Protect critical watersheds, forests, biodiversity areas, communities, agricultural landscapes, and ecological corridors from severe fire impacts.

• Restore landscape conditions that reduce excessive fuel accumulation and increase the natural resilience of forests and ecosystems to fire.

• Establish a coordinated national-to-local system for fire prevention, preparedness, detection, response, post-fire recovery, and adaptive management.

Action

• Establish a National Forest Fire and Landscape Fire Management Framework defining fire-risk categories, prevention standards, response levels, institutional responsibilities, and landscape management principles.

• Develop a National Landscape Fire Risk Map integrating:

  • Historical fire occurrence

  • Vegetation and fuel conditions

  • Forest type

  • Climate and weather

  • Drought conditions

  • Terrain and slope

  • Agricultural burning

  • Human activity

  • Settlement patterns

  • Accessibility

  • Proximity to critical watersheds and ecosystems

• Establish Fire Risk and Fire Management Zones according to ecological sensitivity, fuel conditions, fire probability, and potential impact.

• Identify Critical Fire Prevention Areas where fire could cause severe impacts on:

  • Headwater forests

  • Watershed protection areas

  • Biodiversity hotspots

  • Wildlife habitats

  • Ecological corridors

  • Communities

  • Agricultural production areas

• Establish seasonal Fire Risk Forecasting and Early-Warning using weather, drought, vegetation dryness, fuel conditions, and satellite observations.

• Develop a national Fuel Load and Vegetation Condition Assessment System to identify areas with excessive or highly continuous combustible material.

• Apply landscape-specific fuel-management measures, including:

  • Strategic fuel breaks

  • Vegetation management

  • Removal or reduction of hazardous fuel accumulation where ecologically appropriate

  • Restoration of natural vegetation patterns

  • Management of invasive or highly flammable vegetation

  • Protection and recovery of moisture-rich landscape features

• Develop Fire-Smart Landscape Planning that considers fire risk when planning forests, agricultural areas, settlements, roads, infrastructure, and ecological corridors.

• Establish Community Fire Management Zones in high-risk areas where local communities participate in prevention, monitoring, preparedness, and early response.

• Develop local fire-management plans integrating:

  • Forest areas

  • Agricultural areas

  • Community areas

  • Watersheds

  • Fire-prone corridors

  • Access and evacuation routes

• Establish coordinated early detection systems using:

  • Satellite fire detection

  • Remote sensing

  • Ground observation

  • Automated cameras where appropriate

  • Community reporting

  • Meteorological information

• Develop Fire Intelligence and Situational Awareness Platforms integrating active fires, weather, wind, fuel conditions, terrain, and available response resources.

• Establish rapid-response protocols based on fire size, location, rate of spread, ecological sensitivity, population exposure, and expected smoke impacts.

• Develop cross-boundary fire management mechanisms where fires move across provincial, district, local-government, land-tenure, or forest-agriculture boundaries.

• Coordinate agricultural burning management with forest-fire prevention to prevent agricultural fires from spreading into forests and protected ecosystems.

• Establish protocols for appropriate use of prescribed or controlled fire only where scientifically justified, legally permitted, ecologically appropriate, and safely managed.

• Ensure controlled fire is not treated as a universal solution and that alternatives such as fuel management, ecological restoration, moisture recovery, and non-burning practices are considered first where appropriate.

• Establish standards for firefighter safety, equipment, training, communications, and operational coordination.

• Develop fire-response capacity at national, regional, provincial, and community levels according to risk.

• Establish post-fire ecological assessment covering:

  • Burn severity

  • Forest regeneration

  • Soil damage

  • Erosion risk

  • Water-quality impacts

  • Watershed impacts

  • Biodiversity impacts

  • Invasive species risk

• Develop post-fire recovery and restoration protocols prioritizing natural regeneration where viable and targeted intervention where necessary.

• Establish mechanisms to prevent post-fire degradation, particularly soil erosion, sedimentation, invasive species expansion, and repeated burning.

• Monitor fire outcomes through:

  • Fire frequency

  • Burned area

  • Fire intensity

  • Fire duration

  • PM2.5 emissions

  • Forest loss

  • Soil degradation

  • Watershed impacts

  • Fire recurrence

• Integrate the system with:

  • AC-SI-021-04-01 National PM2.5 Source Mapping and Emission Intelligence System

  • AC-SI-021-04-02 Agricultural Burning and Biomass Transition Program

  • AC-SI-021-03-02 Watershed Forest and Moisture Recovery Program

  • AC-SI-021-03-05 Forest–Water Ecological Corridor Development Program

  • AC-SI-021-03-06 Landscape Humidity and Microclimate Monitoring System

• Establish an adaptive fire-management cycle in which fire-risk assessment, prevention, response, ecological recovery, and monitoring continuously inform one another.

Expected Output

• National Forest Fire and Landscape Fire Management Framework defining prevention, preparedness, response, recovery, and adaptive-management standards.

• National Landscape Fire Risk Map identifying fire-prone and high-impact areas.

• Forest and Landscape Fire Management Zoning System defining appropriate prevention and management strategies for different landscapes.

• Critical Fire Prevention Area Network protecting high-value forests, headwaters, biodiversity areas, communities, and ecological corridors.

• Seasonal Fire Risk Forecasting and Early-Warning System identifying periods and areas of elevated fire risk.

• National Fuel Load and Vegetation Condition Database supporting targeted fuel management.

• Fire-Smart Landscape Management Plans integrating fire risk into forest, agricultural, community, infrastructure, and land-use planning.

• Community Fire Management Network supporting local prevention, surveillance, preparedness, and rapid response.

• National Fire Detection and Situational Awareness Platform integrating satellite, meteorological, ground, and community data.

• Integrated Fire Response System with defined response levels, resource allocation, communication, and cross-boundary coordination.

• Fire Management Technical Standards covering fuel management, controlled fire where appropriate, firefighter safety, and ecological protection.

• Post-Fire Ecological Assessment and Recovery System for evaluating damage and directing restoration.

• Fire Recurrence and Landscape Recovery Database tracking whether previously burned areas are becoming more resilient or repeatedly burning.

• Landscape Fire Management Performance Indicators measuring reduction in fire frequency, burned area, intensity, PM2.5 emissions, and ecological damage.

• A national transition from “wait for fire → suppress fire” toward “understand fire risk → prevent ignition and spread → manage landscape fuels and moisture → detect early → respond rapidly → restore ecosystems → learn and adapt.”

Objective

• จัดตั้ง ระบบป้องกันไฟป่าและการจัดการไฟในระดับภูมิทัศน์ ที่มองไฟเป็นประเด็นร่วมของระบบนิเวศ สิ่งแวดล้อม และความปลอดภัยของประชาชนในระดับพื้นที่

• เปลี่ยนจากระบบที่เน้น การดับไฟและการรับมือเหตุฉุกเฉิน ไปสู่การ ป้องกัน ลดความเสี่ยง จัดการไฟอย่างเหมาะสม ฟื้นฟูระบบนิเวศ และตอบสนองอย่างรวดเร็ว

• ทำความเข้าใจว่าไฟป่าและไฟในภูมิทัศน์ เกิดที่ไหน เมื่อใด และเกิดจากอะไร รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างสภาพป่า เชื้อเพลิง สภาพภูมิอากาศ การเผาภาคเกษตร การใช้ที่ดิน และกิจกรรมมนุษย์

• ลด ความถี่ ขนาด ความรุนแรง และระยะเวลาของไฟที่ควบคุมไม่ได้ รวมถึงลดผลกระทบต่อ PM2.5 ระบบนิเวศ ดิน และลุ่มน้ำ

• ปกป้อง ป่าต้นน้ำ ระบบนิเวศสำคัญ พื้นที่ความหลากหลายทางชีวภาพ ชุมชน พื้นที่เกษตร และแนวเชื่อมต่อทางนิเวศ จากผลกระทบของไฟรุนแรง

• ฟื้นฟูสภาพภูมิทัศน์ให้สามารถลดการสะสมของเชื้อเพลิงส่วนเกิน และเพิ่ม ความสามารถตามธรรมชาติของระบบนิเวศในการรับมือกับไฟ

• สร้างระบบประสานงานตั้งแต่ระดับประเทศถึงท้องถิ่น ครอบคลุม การป้องกัน การเตรียมพร้อม การตรวจจับ การตอบสนอง การฟื้นฟูหลังไฟ และการปรับตัวจากบทเรียน

Action

• จัดทำ กรอบการป้องกันไฟป่าและการจัดการไฟระดับภูมิทัศน์แห่งชาติ กำหนดระดับความเสี่ยง มาตรฐานการป้องกัน ระดับการตอบสนอง หน่วยงานรับผิดชอบ และหลักการจัดการภูมิทัศน์

• จัดทำ แผนที่ความเสี่ยงไฟระดับภูมิทัศน์แห่งชาติ โดยบูรณาการ:

  • ประวัติการเกิดไฟ

  • สภาพพืชพรรณและเชื้อเพลิง

  • ประเภทป่า

  • สภาพภูมิอากาศและสภาพอากาศ

  • ภาวะแห้งแล้ง

  • ภูมิประเทศและความลาดชัน

  • การเผาภาคเกษตร

  • กิจกรรมมนุษย์

  • การกระจายตัวของชุมชน

  • ความสามารถในการเข้าถึงพื้นที่

  • ความใกล้พื้นที่ต้นน้ำและระบบนิเวศสำคัญ

• จัดทำ โซนความเสี่ยงและการจัดการไฟ ตามความเปราะบางของระบบนิเวศ ปริมาณเชื้อเพลิง โอกาสเกิดไฟ และระดับผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น

• ระบุ พื้นที่วิกฤตที่ต้องป้องกันไฟเป็นพิเศษ เช่น:

  • ป่าต้นน้ำ

  • พื้นที่คุ้มครองลุ่มน้ำ

  • พื้นที่ความหลากหลายทางชีวภาพสูง

  • ถิ่นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่า

  • แนวเชื่อมต่อทางนิเวศ

  • ชุมชน

  • พื้นที่เกษตรกรรมสำคัญ

• พัฒนาระบบ พยากรณ์และเตือนภัยความเสี่ยงไฟตามฤดูกาล โดยใช้ข้อมูลสภาพอากาศ ภัยแล้ง ความแห้งของพืชพรรณ สภาพเชื้อเพลิง และข้อมูลดาวเทียม

• จัดทำ ระบบประเมินปริมาณเชื้อเพลิงและสภาพพืชพรรณ เพื่อระบุพื้นที่ที่มีการสะสมของเชื้อเพลิงสูงหรือมีเชื้อเพลิงต่อเนื่องเป็นผืนใหญ่

• ดำเนินมาตรการจัดการเชื้อเพลิงตามสภาพภูมิทัศน์ เช่น:

  • แนวกันไฟเชิงยุทธศาสตร์

  • การจัดการพืชพรรณ

  • การลดเชื้อเพลิงที่เป็นอันตรายในพื้นที่ที่เหมาะสม

  • การฟื้นรูปแบบพืชพรรณตามธรรมชาติ

  • การควบคุมพืชต่างถิ่นหรือพืชที่ติดไฟง่าย

  • การรักษาและฟื้นฟูพื้นที่ที่มีความชื้นสูงในภูมิทัศน์

• พัฒนาแนวคิด Fire-Smart Landscape Planning ให้การวางแผนป่า พื้นที่เกษตร ชุมชน ถนน โครงสร้างพื้นฐาน และแนวเชื่อมต่อทางนิเวศคำนึงถึงความเสี่ยงไฟตั้งแต่ต้น

• จัดตั้ง พื้นที่จัดการไฟโดยชุมชน ในพื้นที่เสี่ยงสูง ให้ชุมชนมีบทบาทในการป้องกัน เฝ้าระวัง เตรียมพร้อม และตอบสนองระยะแรก

• จัดทำแผนจัดการไฟระดับพื้นที่ที่เชื่อม:

  • พื้นที่ป่า

  • พื้นที่เกษตร

  • ชุมชน

  • ลุ่มน้ำ

  • แนวพื้นที่เสี่ยงไฟ

  • เส้นทางเข้าถึงและเส้นทางอพยพ

• จัดตั้งระบบ ตรวจจับไฟระยะเริ่มต้น โดยใช้:

  • ข้อมูลดาวเทียม

  • Remote Sensing

  • การตรวจการณ์ภาคพื้นดิน

  • กล้องอัตโนมัติในพื้นที่ที่เหมาะสม

  • การแจ้งเหตุจากชุมชน

  • ข้อมูลอุตุนิยมวิทยา

• พัฒนา แพลตฟอร์ม Fire Intelligence และ Situational Awareness รวมข้อมูลจุดไฟ สภาพอากาศ ทิศทางลม สภาพเชื้อเพลิง ภูมิประเทศ และทรัพยากรที่พร้อมตอบสนอง

• กำหนด Protocol การตอบสนองอย่างรวดเร็ว โดยพิจารณา ขนาดไฟ ตำแหน่ง อัตราการลุกลาม ความเปราะบางของระบบนิเวศ จำนวนประชากรที่เสี่ยง และผลกระทบจากควัน

• จัดตั้งกลไก จัดการไฟข้ามเขต สำหรับไฟที่เคลื่อนข้ามจังหวัด อำเภอ ท้องถิ่น เขตป่า–เกษตร หรือเขตสิทธิในที่ดิน

• เชื่อมการจัดการการเผาภาคเกษตรกับการป้องกันไฟป่า เพื่อป้องกันไม่ให้ไฟจากพื้นที่เกษตรลุกลามเข้าสู่ป่าและพื้นที่อนุรักษ์

• จัดทำหลักเกณฑ์การใช้ Prescribed / Controlled Fire เฉพาะพื้นที่ที่มีเหตุผลทางวิทยาศาสตร์ ได้รับอนุญาต มีความเหมาะสมทางนิเวศ และสามารถควบคุมความเสี่ยงได้

• ไม่ใช้การเผาควบคุมเป็นคำตอบเดียว แต่พิจารณาทางเลือก เช่น การจัดการเชื้อเพลิง การฟื้นฟูระบบนิเวศ การเพิ่มความชื้น และการจัดการแบบไม่เผา ตามความเหมาะสม

• จัดทำมาตรฐานด้าน ความปลอดภัยของเจ้าหน้าที่ดับไฟ อุปกรณ์ การฝึกอบรม ระบบสื่อสาร และการบัญชาการร่วม

• พัฒนาขีดความสามารถในการตอบสนองระดับประเทศ ภูมิภาค จังหวัด และชุมชนตามระดับความเสี่ยง

• จัดตั้ง ระบบประเมินระบบนิเวศหลังเกิดไฟ ครอบคลุม:

  • ระดับความรุนแรงของการเผา

  • พื้นที่เสียหาย

  • การฟื้นตัวของป่า

  • ความเสียหายของดิน

  • ความเสี่ยงการชะล้างพังทลาย

  • ผลกระทบต่อคุณภาพน้ำ

  • ผลกระทบต่อลุ่มน้ำ

  • ผลกระทบต่อความหลากหลายทางชีวภาพ

  • ความเสี่ยงการแพร่กระจายของชนิดพันธุ์ต่างถิ่น

• จัดทำ แนวทางฟื้นฟูหลังไฟ โดยให้ความสำคัญกับการฟื้นตัวตามธรรมชาติในพื้นที่ที่มีศักยภาพ และใช้มาตรการเฉพาะจุดในพื้นที่ที่จำเป็น

• ป้องกันความเสื่อมโทรมหลังไฟ โดยเฉพาะ การชะล้างพังทลาย การสะสมตะกอน การแพร่กระจายของชนิดพันธุ์ต่างถิ่น และการเกิดไฟซ้ำ

• ติดตาม:

  • ความถี่ของไฟ

  • พื้นที่ถูกไฟไหม้

  • ความรุนแรงของไฟ

  • ระยะเวลาการเกิดไฟ

  • การปล่อย PM2.5

  • การสูญเสียพื้นที่ป่า

  • ความเสื่อมโทรมของดิน

  • ผลกระทบต่อลุ่มน้ำ

  • การเกิดไฟซ้ำ

• เชื่อมโยงกับ:

  • AC-SI-021-04-01 ระบบอัจฉริยะเพื่อการจัดทำแผนที่แหล่งกำเนิดและวิเคราะห์การระบายฝุ่น PM2.5 แห่งชาติ

  • AC-SI-021-04-02 แผนงานการเปลี่ยนผ่านการจัดการการเผาในภาคเกษตรกรรมและชีวมวล

  • AC-SI-021-03-02 แผนงานฟื้นฟูป่าต้นน้ำและกักเก็บความชื้น

  • AC-SI-021-03-05 โครงการพัฒนาแนวเชื่อมต่อทางนิเวศป่าไม้และน้ำ

  • AC-SI-021-03-06 ระบบติดตามความชื้นและสภาพภูมิอากาศเฉพาะถิ่นระดับภูมิทัศน์

• จัดตั้งวงจร Adaptive Fire Management ที่นำข้อมูลความเสี่ยง การป้องกัน การตอบสนอง การฟื้นฟู และผลการติดตามกลับมาปรับระบบอย่างต่อเนื่อง

Expected Output

• กรอบการป้องกันไฟป่าและการจัดการไฟระดับภูมิทัศน์แห่งชาติ ครอบคลุมการป้องกัน การเตรียมพร้อม การตอบสนอง การฟื้นฟู และ Adaptive Management

• แผนที่ความเสี่ยงไฟระดับภูมิทัศน์แห่งชาติ ระบุพื้นที่ที่มีโอกาสเกิดไฟและพื้นที่ที่หากเกิดไฟแล้วจะสร้างผลกระทบสูง

• ระบบจำแนกโซนการจัดการไฟป่าและไฟภูมิทัศน์ กำหนดแนวทางที่เหมาะสมกับสภาพของแต่ละพื้นที่

• เครือข่ายพื้นที่วิกฤตที่ต้องป้องกันไฟ ครอบคลุมป่าต้นน้ำ พื้นที่ความหลากหลายทางชีวภาพ ชุมชน และแนวเชื่อมต่อทางนิเวศ

• ระบบพยากรณ์และเตือนภัยความเสี่ยงไฟตามฤดูกาล ระบุพื้นที่และช่วงเวลาที่มีความเสี่ยงสูง

• ฐานข้อมูลปริมาณเชื้อเพลิงและสภาพพืชพรรณระดับประเทศ สำหรับใช้วางแผนลดความเสี่ยงไฟ

• แผนจัดการภูมิทัศน์แบบ Fire-Smart ที่บูรณาการความเสี่ยงไฟเข้ากับการจัดการป่า เกษตร ชุมชน โครงสร้างพื้นฐาน และการใช้ที่ดิน

• เครือข่ายการจัดการไฟโดยชุมชน สนับสนุนการป้องกัน เฝ้าระวัง เตรียมพร้อม และตอบสนองในพื้นที่

• แพลตฟอร์มตรวจจับไฟและ Fire Intelligence ระดับประเทศ เชื่อมข้อมูลดาวเทียม อุตุนิยมวิทยา ภาคพื้นดิน และชุมชน

• ระบบตอบสนองไฟแบบบูรณาการ พร้อมระดับการตอบสนอง การจัดสรรทรัพยากร การสื่อสาร และการประสานงานข้ามเขต

• มาตรฐานการจัดการไฟระดับภูมิทัศน์ ครอบคลุมการจัดการเชื้อเพลิง การใช้ไฟควบคุมในพื้นที่ที่เหมาะสม ความปลอดภัย และการคุ้มครองระบบนิเวศ

• ระบบประเมินและฟื้นฟูระบบนิเวศหลังไฟ สำหรับประเมินความเสียหายและกำหนดมาตรการฟื้นฟู

• ฐานข้อมูลการเกิดไฟซ้ำและการฟื้นตัวของภูมิทัศน์ เพื่อติดตามว่าพื้นที่ที่เคยถูกไฟไหม้มีความยืดหยุ่นเพิ่มขึ้นหรือกลับเข้าสู่วงจรไฟซ้ำ

• ตัวชี้วัดประสิทธิภาพการจัดการไฟระดับภูมิทัศน์ วัดการลดความถี่ พื้นที่ ความรุนแรง PM2.5 และความเสียหายทางนิเวศ

• เกิดการเปลี่ยนจาก “รอให้เกิดไฟ → ระดมกำลังดับไฟ” ไปสู่ “รู้ความเสี่ยง → ป้องกันการเกิดและการลุกลาม → จัดการเชื้อเพลิงและความชื้น → ตรวจจับเร็ว → ตอบสนองเร็ว → ฟื้นระบบนิเวศ → เรียนรู้และปรับระบบ”