Objective

• Establish a permanent regional mechanism for preventing, monitoring, attributing, and reducing transboundary haze and PM2.5 pollution.

• Shift transboundary haze management from seasonal diplomatic response and crisis negotiation toward continuous cooperation, shared intelligence, joint prevention, and coordinated action.

• Establish a common evidence base for determining:

  • Where pollution originates

  • When emissions occur

  • How pollutants travel across borders

  • Which sources contribute to downwind pollution

  • What interventions can reduce cross-border impacts

• Strengthen cooperation among neighboring countries in fire prevention, agricultural burning reduction, emission control, atmospheric monitoring, and emergency response.

• Create mechanisms for countries to share responsibility for pollution originating within their territories and affecting neighboring populations.

• Reduce the frequency and severity of cross-border haze episodes affecting Thailand and neighboring countries.

• Establish a framework that combines scientific evidence, early warning, prevention, source reduction, diplomatic coordination, and joint operational response.

• Support long-term regional air-quality improvement while respecting national sovereignty and differences in national circumstances.

Action

• Establish a Regional Transboundary Haze Cooperation Framework defining shared objectives, responsibilities, data standards, communication protocols, and response mechanisms.

• Establish a Cross-Border PM2.5 and Haze Intelligence Platform integrating:

  • Satellite observations

  • Fire hotspots

  • Meteorological data

  • Wind trajectories

  • Air-quality measurements

  • Emission inventories

  • Land-use information

  • Agricultural burning information

  • Forest-fire information

• Develop a Regional Transboundary Emission Source Map identifying major cross-border emission areas and recurring source regions.

• Establish Source Attribution and Atmospheric Transport Analysis to distinguish:

  • Local pollution

  • Regional pollution

  • Transboundary pollution

  • Secondary atmospheric formation

• Develop standardized methodologies for cross-border source attribution, allowing participating countries to use comparable evidence when assessing pollution contributions.

• Establish a Regional Haze Risk Forecasting and Early-Warning System providing advance information on:

  • Fire risk

  • Burning conditions

  • Wind direction

  • Atmospheric stability

  • Expected pollution transport

  • Potential population exposure

• Establish a Cross-Border Haze Early-Warning Protocol defining when and how information should be shared before a major haze episode develops.

• Develop joint monitoring arrangements in border and downwind areas, particularly locations frequently affected by transboundary pollution.

• Establish Cross-Border Fire and Agricultural Burning Information Exchange covering:

  • Active fires

  • Agricultural burning periods

  • Fire-prone areas

  • Burning restrictions

  • Prevention measures

  • Response activities

• Develop joint high-risk season preparedness plans among relevant countries before the annual haze season.

• Establish Joint Prevention and Source-Reduction Programs in recurring transboundary hotspot areas.

• Support neighboring countries in developing alternatives to uncontrolled agricultural burning through:

  • Biomass utilization

  • Residue management

  • No-burn agricultural practices

  • Fire prevention

  • Community-based landscape management

• Establish mechanisms for technical and capacity-building cooperation, including:

  • Fire management

  • Remote sensing

  • Emission inventory development

  • Air-quality monitoring

  • Source attribution

  • Forecasting

  • Data analysis

• Establish Joint Training and Simulation Exercises for transboundary haze emergencies.

• Develop a coordinated Cross-Border Emergency Response Mechanism for severe haze episodes.

• Establish procedures for rapid communication among:

  • Environmental authorities

  • Meteorological agencies

  • Forestry and fire agencies

  • Agricultural agencies

  • Foreign affairs authorities

  • Local governments

  • Other relevant institutions

• Establish a Regional Haze Situation Room / Coordination Center for high-risk periods where appropriate.

• Develop agreed criteria for identifying a Transboundary Haze Episode, based on observed pollution levels, atmospheric transport, fire activity, and source-attribution evidence.

• Establish a mechanism for joint investigation of major haze episodes, including:

  • Source areas

  • Fire activity

  • Emission conditions

  • Transport pathways

  • Population exposure

  • Effectiveness of interventions

• Develop mechanisms for voluntary national action commitments to reduce emissions from major recurring source categories.

• Establish performance indicators for regional cooperation, measuring:

  • Reduction in cross-border fire activity

  • Reduction in transboundary PM2.5 contribution

  • Response time

  • Data-sharing completeness

  • Joint prevention activities

  • Reduction in severe haze episodes

• Develop mechanisms for mobilizing regional financing and technical assistance for high-priority haze-reduction programs.

• Establish a regional knowledge and technology-sharing platform for successful agricultural, forest-fire, and emission-reduction practices.

• Strengthen cooperation through existing regional and bilateral mechanisms where appropriate, avoiding duplication of institutional structures.

• Establish a diplomatic escalation and coordination protocol for situations where severe transboundary pollution persists despite preventive measures.

• Ensure all cooperation mechanisms are based on shared scientific evidence, transparency, mutual responsibility, and respect for national sovereignty.

• Integrate the mechanism with AC-SI-021-04-01 : National PM2.5 Source Mapping and Emission Intelligence System so that Thailand's national source intelligence can connect directly with regional transboundary analysis.

• Establish an annual Regional Haze Performance Review to evaluate results, identify persistent source areas, and update the next year's prevention strategy.

Expected Output

• Regional Transboundary Haze Cooperation Framework defining shared responsibilities, procedures, standards, and cooperation mechanisms.

• Cross-Border PM2.5 and Haze Intelligence Platform integrating fire, emissions, meteorology, air quality, and atmospheric transport data.

• Regional Transboundary Emission Source Map identifying recurring cross-border source areas.

• Cross-Border Source Attribution System distinguishing local, regional, and transboundary contributions.

• Regional Haze Risk Forecasting and Early-Warning System providing advance warnings of potential cross-border pollution episodes.

• Cross-Border Haze Early-Warning Protocol establishing standardized information-sharing procedures.

• Joint Border and Downwind Air-Quality Monitoring Network for areas affected by transboundary pollution.

• Cross-Border Fire and Agricultural Burning Information Exchange System supporting coordinated prevention.

• Regional High-Risk Season Preparedness Plans jointly developed before major haze periods.

• Joint Transboundary Haze Prevention Programs targeting recurring source areas.

• Regional Technical Cooperation and Capacity-Building Network for fire management, monitoring, source attribution, and forecasting.

• Joint Haze Emergency Response Mechanism for severe cross-border pollution episodes.

• Regional Haze Coordination Center / Situation Room supporting real-time information exchange during critical periods.

• Joint Transboundary Haze Investigation Protocol for identifying sources, transport pathways, impacts, and intervention effectiveness.

• Regional Haze Performance Dashboard measuring cooperation, prevention, response, and actual pollution reduction.

• Regional Financing and Technical Assistance Mechanism supporting high-priority source-reduction initiatives.

• Annual Regional Haze Performance Review providing evidence for continuous improvement.

• A structural transition from “ประเทศต้นทางแก้เอง → ประเทศปลายทางรับผลกระทบ → เจรจาเมื่อเกิดวิกฤต” toward “ร่วมกันเห็นข้อมูลเดียวกัน → ร่วมระบุแหล่งกำเนิด → ร่วมป้องกัน → ร่วมลดการปล่อย → ร่วมรับมือ → ร่วมประเมินผล”.

Objective

• จัดตั้ง กลไกความร่วมมือระดับภูมิภาคอย่างถาวรในการป้องกัน ติดตาม ระบุแหล่งกำเนิด และลดปัญหาหมอกควันและ PM2.5 ข้ามพรมแดน

• เปลี่ยนจากการจัดการแบบ เจรจาและแก้ปัญหาเฉพาะหน้าในช่วงวิกฤต ไปสู่ความร่วมมือเชิงระบบ การป้องกันล่วงหน้า การใช้ข้อมูลร่วมกัน และการดำเนินงานร่วมกัน

• สร้างฐานข้อมูลร่วมที่สามารถตอบได้ว่า:

  • มลพิษเกิดจากพื้นที่ใด

  • เกิดขึ้นเมื่อใด

  • เคลื่อนที่ข้ามพรมแดนอย่างไร

  • แหล่งกำเนิดใดมีส่วนต่อมลพิษในพื้นที่ปลายทาง

  • มาตรการใดสามารถลดผลกระทบข้ามพรมแดนได้

• ยกระดับความร่วมมือระหว่างประเทศเพื่อนบ้านด้าน การป้องกันไฟ การลดการเผาภาคเกษตร การควบคุมการระบาย การตรวจวัดบรรยากาศ และการรับมือเหตุฉุกเฉิน

• สร้างกลไกให้แต่ละประเทศสามารถ รับผิดชอบต่อแหล่งกำเนิดมลพิษภายในดินแดนของตนที่ส่งผลกระทบต่อประชาชนประเทศเพื่อนบ้าน

• ลดความถี่และความรุนแรงของเหตุการณ์หมอกควันข้ามพรมแดนที่ส่งผลกระทบต่อประเทศไทยและประเทศเพื่อนบ้าน

• สร้างระบบที่ผสาน วิทยาศาสตร์ การเตือนภัย การป้องกัน การลดที่ต้นทาง การประสานทางการทูต และการปฏิบัติการร่วม

• สนับสนุนการยกระดับคุณภาพอากาศของภูมิภาคในระยะยาว โดยคำนึงถึง อธิปไตยและบริบทของแต่ละประเทศ

Action

• จัดทำ กรอบความร่วมมือด้านหมอกควันข้ามพรมแดนระดับภูมิภาค กำหนดเป้าหมายร่วม ความรับผิดชอบ มาตรฐานข้อมูล ช่องทางสื่อสาร และกลไกตอบสนอง

• จัดตั้ง แพลตฟอร์ม Cross-Border PM2.5 & Haze Intelligence เชื่อม:

  • ข้อมูลดาวเทียม

  • จุดความร้อน

  • ข้อมูลอุตุนิยมวิทยา

  • เส้นทางการเคลื่อนตัวของลม

  • ข้อมูลคุณภาพอากาศ

  • บัญชีการระบาย

  • ข้อมูลการใช้ที่ดิน

  • ข้อมูลการเผาภาคเกษตร

  • ข้อมูลไฟป่า

• จัดทำ แผนที่แหล่งกำเนิดการระบายข้ามพรมแดนระดับภูมิภาค เพื่อระบุพื้นที่ต้นทางที่มีการเกิดมลพิษซ้ำ

• พัฒนาระบบ Source Attribution และ Atmospheric Transport Analysis เพื่อแยก:

  • มลพิษภายในประเทศ

  • มลพิษระดับภูมิภาค

  • มลพิษข้ามพรมแดน

  • PM2.5 ที่เกิดขึ้นทุติยภูมิในบรรยากาศ

• กำหนดวิธีการมาตรฐานร่วมในการ ระบุสัดส่วนแหล่งกำเนิดข้ามพรมแดน เพื่อให้ประเทศต่าง ๆ ใช้หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่เปรียบเทียบกันได้

• จัดตั้ง ระบบพยากรณ์และเตือนภัยหมอกควันระดับภูมิภาค ให้ข้อมูลล่วงหน้าเกี่ยวกับ:

  • ความเสี่ยงการเกิดไฟ

  • สภาวะการเผา

  • ทิศทางลม

  • เสถียรภาพของบรรยากาศ

  • การเคลื่อนตัวของมลพิษ

  • พื้นที่ที่ประชาชนอาจได้รับผลกระทบ

• จัดทำ Protocol การเตือนภัยหมอกควันข้ามพรมแดน กำหนดว่าเมื่อใด ต้องส่งข้อมูลอะไร และส่งให้หน่วยงานใดก่อนเกิดเหตุรุนแรง

• พัฒนาระบบตรวจวัดร่วมใน พื้นที่ชายแดนและพื้นที่ปลายทางตามทิศทางลม โดยเฉพาะพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากมลพิษข้ามพรมแดนเป็นประจำ

• จัดตั้ง ระบบแลกเปลี่ยนข้อมูลไฟและการเผาภาคเกษตรข้ามพรมแดน ครอบคลุม:

  • จุดไฟ

  • ช่วงเวลาการเผา

  • พื้นที่เสี่ยงไฟ

  • มาตรการควบคุมการเผา

  • มาตรการป้องกัน

  • การตอบสนองต่อเหตุไฟ

• จัดทำ แผนเตรียมความพร้อมร่วมก่อนฤดูหมอกควัน ระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง

• จัดทำ โครงการป้องกันและลดแหล่งกำเนิดร่วม ในพื้นที่ต้นทางที่พบการเกิดปัญหาข้ามพรมแดนซ้ำ

• สนับสนุนประเทศเพื่อนบ้านในการพัฒนาทางเลือกแทนการเผา เช่น:

  • การใช้ประโยชน์ชีวมวล

  • การจัดการเศษวัสดุทางการเกษตร

  • เกษตรไม่เผา

  • การป้องกันไฟ

  • การจัดการภูมิทัศน์โดยชุมชน

• จัดตั้งกลไก ความร่วมมือด้านเทคนิคและการพัฒนาศักยภาพ เช่น:

  • การจัดการไฟ

  • Remote Sensing

  • การจัดทำบัญชีการระบาย

  • การตรวจวัดคุณภาพอากาศ

  • Source Attribution

  • การพยากรณ์

  • การวิเคราะห์ข้อมูล

• จัดทำ การฝึกอบรมและการซ้อมรับมือเหตุหมอกควันข้ามพรมแดนร่วมกัน

• จัดตั้ง กลไกตอบสนองเหตุหมอกควันข้ามพรมแดนรุนแรง สำหรับเหตุการณ์ที่ส่งผลกระทบต่อหลายประเทศ

• กำหนด Protocol การสื่อสารระหว่าง:

  • หน่วยงานสิ่งแวดล้อม

  • หน่วยงานอุตุนิยมวิทยา

  • หน่วยงานป่าไม้และไฟป่า

  • หน่วยงานเกษตร

  • หน่วยงานการต่างประเทศ

  • องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

  • หน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง

• จัดตั้ง Regional Haze Situation Room / Coordination Center สำหรับช่วงฤดูเสี่ยงสูง เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลและประสานงานแบบใกล้เคียง Real-time

• กำหนดเกณฑ์ร่วมสำหรับประกาศ เหตุการณ์หมอกควันข้ามพรมแดน (Transboundary Haze Episode) โดยพิจารณาจากระดับมลพิษ การเคลื่อนตัวของมวลอากาศ จุดความร้อน และหลักฐาน Source Attribution

• จัดตั้งกลไก สอบสวนเหตุหมอกควันข้ามพรมแดนร่วมกัน ครอบคลุม:

  • พื้นที่ต้นทาง

  • การเกิดไฟ

  • สภาวะการระบาย

  • เส้นทางการเคลื่อนตัว

  • การสัมผัสของประชาชน

  • ประสิทธิผลของมาตรการ

• พัฒนากลไก National Action Commitments แบบสมัครใจ ให้แต่ละประเทศกำหนดเป้าหมายลดการระบายจากแหล่งกำเนิดสำคัญที่เกิดซ้ำ

• กำหนด ตัวชี้วัดความสำเร็จของความร่วมมือระดับภูมิภาค เช่น:

  • การลดพื้นที่เกิดไฟข้ามพรมแดน

  • การลด Contribution ของ PM2.5 ข้ามพรมแดน

  • ระยะเวลาในการตอบสนอง

  • ความครบถ้วนของการแลกเปลี่ยนข้อมูล

  • จำนวนโครงการป้องกันร่วม

  • การลดเหตุหมอกควันรุนแรง

• พัฒนากลไก การเงินและความช่วยเหลือทางเทคนิคระดับภูมิภาค สำหรับโครงการลดแหล่งกำเนิดที่มีความสำคัญ

• จัดตั้ง แพลตฟอร์มแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และเทคโนโลยี ด้านการเกษตรไม่เผา การจัดการไฟป่า การตรวจวัด และการลดการระบาย

• เชื่อมโยงกับกลไกความร่วมมือระดับภูมิภาคและทวิภาคีที่มีอยู่ เพื่อลดการสร้างโครงสร้างซ้ำซ้อน

• จัดทำ กลไกการประสานและยกระดับการเจรจาทางการทูต เมื่อเกิดมลพิษข้ามพรมแดนรุนแรงและมาตรการป้องกันไม่สามารถลดปัญหาได้

• ยึดหลัก ข้อมูลวิทยาศาสตร์ร่วม ความโปร่งใส ความรับผิดชอบร่วม และการเคารพอธิปไตยของแต่ละประเทศ

• เชื่อมโยงกับ AC-SI-021-04-01 : National PM2.5 Source Mapping and Emission Intelligence System เพื่อให้ข้อมูลแหล่งกำเนิดของประเทศไทยเชื่อมต่อกับการวิเคราะห์ระดับภูมิภาค

• จัดทำ Regional Haze Performance Review ประจำปี เพื่อประเมินผล ระบุพื้นที่ต้นทางที่ยังเป็นปัญหา และปรับแผนป้องกันสำหรับปีถัดไป

Expected Output

• กรอบความร่วมมือด้านหมอกควันข้ามพรมแดนระดับภูมิภาค กำหนดความรับผิดชอบ ขั้นตอน มาตรฐาน และกลไกความร่วมมือร่วมกัน

• แพลตฟอร์ม Cross-Border PM2.5 & Haze Intelligence เชื่อมข้อมูลไฟ การระบาย อุตุนิยมวิทยา คุณภาพอากาศ และการเคลื่อนตัวของมลพิษ

• แผนที่แหล่งกำเนิดการระบายข้ามพรมแดนระดับภูมิภาค ระบุพื้นที่ต้นทางที่ก่อปัญหาซ้ำ

• ระบบ Source Attribution ข้ามพรมแดน แยกสัดส่วนมลพิษภายในประเทศ ภูมิภาค และข้ามพรมแดน

• ระบบพยากรณ์และเตือนภัยหมอกควันระดับภูมิภาค แจ้งเตือนล่วงหน้าถึงโอกาสเกิดเหตุหมอกควันข้ามพรมแดน

• Protocol การเตือนภัยหมอกควันข้ามพรมแดน กำหนดมาตรฐานการแจ้งและแลกเปลี่ยนข้อมูล

• เครือข่ายตรวจวัดคุณภาพอากาศร่วมบริเวณชายแดนและพื้นที่ปลายทาง สำหรับติดตามผลกระทบข้ามพรมแดน

• ระบบแลกเปลี่ยนข้อมูลไฟและการเผาภาคเกษตรข้ามพรมแดน

• แผนเตรียมความพร้อมร่วมก่อนฤดูหมอกควัน ระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง

• โครงการป้องกันหมอกควันข้ามพรมแดนร่วมกัน มุ่งลดแหล่งกำเนิดในพื้นที่ต้นทาง

• เครือข่ายความร่วมมือด้านเทคนิคและการพัฒนาศักยภาพระดับภูมิภาค

• กลไกตอบสนองเหตุหมอกควันข้ามพรมแดนรุนแรง

• ศูนย์ประสานงาน / Situation Room ด้านหมอกควันระดับภูมิภาค

• Protocol การสอบสวนเหตุหมอกควันข้ามพรมแดนร่วมกัน

• Dashboard ประเมินผลความร่วมมือด้านหมอกควันระดับภูมิภาค วัดทั้งการป้องกัน การตอบสนอง และผลลัพธ์ด้านคุณภาพอากาศ

• กลไกการเงินและความช่วยเหลือทางเทคนิคระดับภูมิภาค สำหรับสนับสนุนพื้นที่ต้นทางที่มีความสำคัญ

• Regional Haze Performance Review ประจำปี สำหรับทบทวนผลและปรับมาตรการ

• เกิดการเปลี่ยนจาก “ประเทศต้นทางแก้เอง → ประเทศปลายทางรับผลกระทบ → เกิดวิกฤตแล้วจึงเจรจา” ไปสู่ “เห็นข้อมูลร่วมกัน → ระบุแหล่งกำเนิดร่วมกัน → ป้องกันร่วมกัน → ลดการปล่อยร่วมกัน → รับมือร่วมกัน → ประเมินผลร่วมกัน”