Objective

• Establish a national program to develop natural and nature-based water retention infrastructure that reduces flood risk while increasing landscape water storage.

• Shift flood management from relying primarily on rapid drainage, channelization, and hard infrastructure toward a balanced system combining natural water retention with engineered infrastructure.

• Restore the landscape's capacity to slow, store, infiltrate, convey, and safely release water.

• Reduce the speed and volume of runoff reaching rivers and urban areas during intense rainfall events.

• Increase water retention in forests, watersheds, soils, wetlands, floodplains, agricultural landscapes, urban areas, and other strategic landscapes.

• Reduce the severity of both flash floods and downstream flooding while improving water availability during dry periods.

• Establish a national network of distributed water-retention landscapes that functions as ecological infrastructure for climate and disaster resilience.

• Integrate flood-risk reduction with watershed restoration, groundwater recharge, soil recovery, ecosystem restoration, agricultural water management, and urban resilience.

• Prioritize interventions according to flood risk, ecological function, water-storage potential, population exposure, and cost-effectiveness.

Action

• Establish a National Natural Flood and Water Retention Infrastructure Framework defining principles, standards, intervention types, site-selection criteria, and implementation priorities.

• Develop a national Natural Water Retention Potential Map identifying landscapes with high potential to:

  • Slow runoff

  • Store water

  • Infiltrate water

  • Recharge groundwater

  • Reduce downstream flood peaks

• Integrate:

  • Rainfall

  • Runoff

  • River discharge

  • Soil infiltration

  • Topography

  • Land cover

  • Forest condition

  • Wetlands

  • Floodplains

  • Groundwater

  • Existing reservoirs and drainage infrastructure

• Identify Flood-Risk Reduction Priority Areas where natural retention can significantly reduce downstream flood risk.

• Establish a hierarchy of natural water-retention interventions, including:

  • Forest and watershed restoration

  • Check dams and small water-retention structures where ecologically appropriate

  • Wetland restoration

  • Floodplain restoration

  • River and stream restoration

  • Riparian buffer restoration

  • Soil infiltration improvement

  • Agricultural water-retention systems

  • Swales and infiltration landscapes

  • Urban green infrastructure

  • Retention ponds and constructed wetlands

  • Coastal and estuarine water-retention ecosystems where appropriate

• Develop distributed water-retention networks rather than concentrating all flood-management capacity in large downstream structures.

• Establish upstream–midstream–downstream retention strategies so that water is managed across the entire watershed rather than at a single location.

• Identify strategic areas for floodplain reconnection and controlled water storage, allowing selected landscapes to temporarily absorb excess water.

• Restore natural waterways and floodplain connectivity where channel modification has reduced natural water-retention capacity.

• Implement soil-water retention restoration through:

  • Soil organic matter improvement

  • Vegetative cover

  • Reduced soil compaction

  • Contour-based land management

  • Regenerative agricultural practices

  • Landscape infiltration measures

• Develop forest-based water retention measures in degraded watersheds to increase infiltration, soil moisture, and delayed runoff.

• Integrate natural retention infrastructure into agricultural landscapes, including farm ponds, retention areas, drainage redesign, and field-level water storage.

• Establish urban water-sensitive infrastructure such as:

  • Green roofs

  • Rain gardens

  • Permeable surfaces

  • Urban wetlands

  • Retention ponds

  • Bioswales

  • Open-space water retention areas

• Establish criteria for combining natural retention infrastructure with dams, reservoirs, drainage systems, flood barriers, pumping systems, and other engineered infrastructure.

• Develop hybrid flood-management designs where ecological and engineered infrastructure are designed as one integrated system.

• Prioritize locations where natural retention can reduce pressure on existing flood-control infrastructure.

• Establish Nature-Based Flood Risk Reduction Standards for public infrastructure and development projects.

• Require major new development in high-risk areas to assess opportunities for on-site water retention, infiltration, and runoff reduction.

• Develop Watershed Water Balance Models to estimate:

  • Water entering the landscape

  • Water stored in soil and ecosystems

  • Groundwater recharge

  • Surface runoff

  • River discharge

  • Water retained by natural infrastructure

• Establish Flood Peak Reduction Targets for priority watersheds and urban catchments.

• Develop monitoring systems for:

  • Soil moisture

  • Water levels

  • Groundwater

  • River discharge

  • Retention capacity

  • Flood extent

  • Infiltration performance

• Establish Early Warning and Operational Management for natural retention systems during extreme rainfall events.

• Develop protocols for controlled release or management of stored water where necessary to maintain system capacity before major storms.

• Establish mechanisms for land acquisition, conservation agreements, easements, and incentives to secure strategic water-retention areas.

• Develop financial incentives for landowners and communities that maintain landscapes providing measurable flood-risk reduction and water-retention services.

• Establish Payment for Ecosystem Services (PES) mechanisms where appropriate to compensate upstream communities for maintaining water-retention functions.

• Integrate the program with:

  • AC-SI-021-05-01 National Ecological Disaster Risk Assessment System

  • AC-SI-021-01 National Watershed Restoration System

  • AC-SI-021-03 Forest–Water–Humidity Cycle Recovery

  • Urban planning and infrastructure systems

  • Climate adaptation planning

• Establish performance-based monitoring to determine whether interventions actually reduce peak flows, increase water retention, and reduce flood damage.

• Apply adaptive management by continuously comparing design assumptions → actual hydrological performance → flood outcomes → system adjustment.

Expected Output

• National Natural Flood and Water Retention Infrastructure Framework defining standards, intervention types, priorities, and implementation mechanisms.

• National Natural Water Retention Potential Map identifying areas with high capacity for water storage, infiltration, and flood-risk reduction.

• Flood-Risk Reduction Priority Map identifying locations where natural retention interventions can deliver the greatest benefits.

• National Distributed Water-Retention Network connecting forests, wetlands, soils, floodplains, agricultural areas, urban green infrastructure, and other retention landscapes.

• Upstream–Midstream–Downstream Water Retention Plans for priority watersheds.

• Floodplain and Natural Waterway Restoration Program restoring landscape capacity to temporarily store and safely convey floodwater.

• Forest and Watershed Water-Retention Program increasing infiltration, soil moisture, and delayed runoff.

• Agricultural Water-Retention Infrastructure Network supporting farm-scale and landscape-scale water storage.

• Urban Water-Sensitive Infrastructure Network reducing stormwater runoff and increasing local retention.

• Hybrid Natural–Engineered Flood Management Plans integrating ecological infrastructure with conventional flood-control systems.

• Watershed Water Balance Models quantifying storage, infiltration, runoff, groundwater recharge, and river flows.

• Flood Peak Reduction Performance Indicators measuring the actual contribution of natural infrastructure to flood-risk reduction.

• Natural Water-Retention Monitoring System tracking soil moisture, water levels, groundwater, discharge, and retention performance.

• Strategic Water-Retention Land Protection Mechanism securing critical areas through conservation, land-use controls, incentives, or PES.

• Performance-Based Natural Infrastructure Investment System directing funding toward interventions with demonstrated hydrological benefits.

• A structural transition from “rainfall → rapid runoff → drainage → downstream flooding” toward “rainfall → slow → spread → store → infiltrate → recharge → safely release.”

Objective

• จัดตั้งแผนงานระดับประเทศเพื่อพัฒนา โครงสร้างพื้นฐานการกักเก็บน้ำตามธรรมชาติและโครงสร้างพื้นฐานที่อาศัยกระบวนการธรรมชาติ เพื่อลดความเสี่ยงน้ำท่วมและเพิ่มการเก็บน้ำในภูมิทัศน์

• เปลี่ยนจากการบริหารน้ำท่วมที่พึ่งพา การเร่งระบายน้ำ การขยายทางน้ำ และโครงสร้างแข็งเป็นหลัก ไปสู่ระบบผสมผสานระหว่างโครงสร้างพื้นฐานธรรมชาติกับโครงสร้างพื้นฐานวิศวกรรม

• ฟื้นความสามารถของภูมิทัศน์ในการ ชะลอ กักเก็บ ซึมซับ ลำเลียง และระบายน้ำอย่างปลอดภัย

• ลดความเร็วและปริมาณน้ำหลากที่ไหลลงสู่แม่น้ำและเขตเมืองในช่วงฝนตกหนัก

• เพิ่มการกักเก็บน้ำใน ป่า ลุ่มน้ำ ดิน พื้นที่ชุ่มน้ำ พื้นที่น้ำท่วมถึง พื้นที่เกษตร เขตเมือง และภูมิทัศน์สำคัญ

• ลดความรุนแรงของทั้ง น้ำป่าไหลหลากและน้ำท่วมปลายน้ำ พร้อมเพิ่มปริมาณน้ำที่มีอยู่ในช่วงฤดูแล้ง

• สร้างเครือข่าย ภูมิทัศน์กักเก็บน้ำแบบกระจายตัว ให้ทำหน้าที่เป็นโครงสร้างพื้นฐานทางนิเวศเพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นต่อภัยพิบัติและภูมิอากาศ

• เชื่อมการลดความเสี่ยงน้ำท่วมเข้ากับ การฟื้นฟูลุ่มน้ำ การเพิ่มน้ำใต้ดิน การฟื้นฟูดิน การฟื้นฟูระบบนิเวศ การจัดการน้ำภาคเกษตร และความยืดหยุ่นของเมือง

• จัดลำดับพื้นที่ดำเนินการตาม ความเสี่ยงน้ำท่วม หน้าที่ทางนิเวศ ศักยภาพการกักเก็บน้ำ จำนวนประชากรที่ได้รับผลกระทบ และความคุ้มค่า

Action

• จัดทำ กรอบโครงสร้างพื้นฐานการบริหารจัดการน้ำท่วมและการกักเก็บน้ำด้วยวิธีธรรมชาติระดับประเทศ กำหนดหลักการ มาตรฐาน ประเภทมาตรการ เกณฑ์คัดเลือกพื้นที่ และลำดับความสำคัญ

• จัดทำ แผนที่ศักยภาพการกักเก็บน้ำตามธรรมชาติระดับประเทศ ระบุพื้นที่ที่มีศักยภาพในการ:

  • ชะลอน้ำ

  • กักเก็บน้ำ

  • เพิ่มการซึมลงดิน

  • เติมน้ำใต้ดิน

  • ลดปริมาณน้ำหลากสูงสุดที่ไหลลงด้านท้ายน้ำ

• บูรณาการข้อมูล:

  • ปริมาณฝน

  • น้ำท่า

  • อัตราการไหลของแม่น้ำ

  • การซึมผ่านของดิน

  • ภูมิประเทศ

  • สิ่งปกคลุมดิน

  • สภาพป่า

  • พื้นที่ชุ่มน้ำ

  • พื้นที่น้ำท่วมถึง

  • น้ำใต้ดิน

  • อ่างเก็บน้ำและโครงสร้างระบายน้ำเดิม

• ระบุ พื้นที่ลำดับความสำคัญในการลดความเสี่ยงน้ำท่วม ซึ่งการกักเก็บน้ำตามธรรมชาติสามารถลดน้ำหลากปลายน้ำได้อย่างมีนัยสำคัญ

• กำหนดลำดับชั้นของมาตรการกักเก็บน้ำตามธรรมชาติ เช่น:

  • การฟื้นฟูป่าและลุ่มน้ำ

  • ฝายชะลอน้ำและโครงสร้างกักเก็บขนาดเล็กในพื้นที่ที่เหมาะสม

  • การฟื้นฟูพื้นที่ชุ่มน้ำ

  • การฟื้นฟูพื้นที่น้ำท่วมถึง

  • การฟื้นฟูแม่น้ำและลำธาร

  • การฟื้นฟูพื้นที่กันชนริมน้ำ

  • การเพิ่มความสามารถในการซึมน้ำของดิน

  • ระบบกักเก็บน้ำในพื้นที่เกษตร

  • ร่องรับน้ำและพื้นที่ซึมน้ำ

  • โครงสร้างพื้นฐานสีเขียวในเมือง

  • บ่อหน่วงน้ำและพื้นที่ชุ่มน้ำสร้างขึ้น

  • ระบบนิเวศชายฝั่งและปากแม่น้ำในพื้นที่ที่เหมาะสม

• พัฒนา เครือข่ายพื้นที่กักเก็บน้ำแบบกระจายตัว แทนการรวมศักยภาพการบริหารน้ำท่วมไว้ที่โครงสร้างขนาดใหญ่ปลายน้ำเพียงอย่างเดียว

• วางระบบกักเก็บน้ำแบบ ต้นน้ำ–กลางน้ำ–ปลายน้ำ เพื่อบริหารน้ำทั้งลุ่มน้ำ ไม่ใช่แก้ปัญหาเฉพาะจุด

• ระบุพื้นที่ยุทธศาสตร์สำหรับ การเชื่อมต่อพื้นที่น้ำท่วมถึงและการกักเก็บน้ำชั่วคราว เพื่อให้ภูมิทัศน์บางส่วนสามารถรับน้ำส่วนเกินได้อย่างปลอดภัย

• ฟื้นฟูทางน้ำธรรมชาติและการเชื่อมต่อกับพื้นที่น้ำท่วมถึงในพื้นที่ที่การปรับเปลี่ยนทางน้ำทำให้ความสามารถในการกักเก็บน้ำตามธรรมชาติลดลง

• ดำเนินการ ฟื้นฟูความสามารถของดินในการกักเก็บน้ำ เช่น:

  • เพิ่มอินทรียวัตถุในดิน

  • เพิ่มพืชคลุมดิน

  • ลดการอัดแน่นของดิน

  • การจัดการพื้นที่ตามแนวระดับ

  • เกษตรฟื้นฟู

  • มาตรการเพิ่มการซึมน้ำในภูมิทัศน์

• พัฒนามาตรการ กักเก็บน้ำด้วยระบบป่าและลุ่มน้ำ ในพื้นที่เสื่อมโทรม เพื่อเพิ่มการซึมน้ำ ความชื้นในดิน และชะลอน้ำหลาก

• บูรณาการโครงสร้างพื้นฐานกักเก็บน้ำเข้ากับ พื้นที่เกษตรกรรม เช่น สระน้ำในไร่นา พื้นที่หน่วงน้ำ การปรับระบบระบายน้ำ และพื้นที่กักเก็บน้ำระดับแปลง

• พัฒนา โครงสร้างพื้นฐานเมืองที่บริหารน้ำตามธรรมชาติ เช่น:

  • หลังคาสีเขียว

  • Rain Garden

  • พื้นผิวซึมน้ำ

  • พื้นที่ชุ่มน้ำในเมือง

  • บ่อหน่วงน้ำ

  • Bioswale

  • พื้นที่เปิดโล่งสำหรับรับน้ำ

• กำหนดหลักเกณฑ์การทำงานร่วมระหว่างโครงสร้างพื้นฐานธรรมชาติกับ เขื่อน อ่างเก็บน้ำ ระบบระบายน้ำ พนังกั้นน้ำ ระบบสูบน้ำ และโครงสร้างวิศวกรรมอื่น

• พัฒนา ระบบบริหารน้ำท่วมแบบผสมผสาน (Hybrid Flood Management) ที่ออกแบบโครงสร้างธรรมชาติและวิศวกรรมให้ทำงานเป็นระบบเดียวกัน

• จัดลำดับพื้นที่ที่การกักเก็บน้ำตามธรรมชาติสามารถ ลดภาระของโครงสร้างป้องกันน้ำท่วมเดิม

• จัดทำ มาตรฐาน Nature-Based Flood Risk Reduction สำหรับโครงการโครงสร้างพื้นฐานและโครงการพัฒนา

• กำหนดให้โครงการพัฒนาขนาดใหญ่ในพื้นที่เสี่ยงประเมินศักยภาพในการ กักเก็บ ซึมน้ำ และลดน้ำท่าในพื้นที่โครงการ

• พัฒนา แบบจำลองสมดุลน้ำระดับลุ่มน้ำ เพื่อประเมิน:

  • น้ำที่เข้าสู่ภูมิทัศน์

  • น้ำที่กักเก็บในดินและระบบนิเวศ

  • น้ำที่เติมลงสู่ใต้ดิน

  • น้ำท่า

  • ปริมาณน้ำในแม่น้ำ

  • ปริมาณน้ำที่โครงสร้างพื้นฐานธรรมชาติสามารถกักเก็บได้

• กำหนด เป้าหมายลดปริมาณน้ำหลากสูงสุด สำหรับลุ่มน้ำและพื้นที่เมืองที่มีความสำคัญ

• พัฒนาระบบติดตาม:

  • ความชื้นในดิน

  • ระดับน้ำ

  • น้ำใต้ดิน

  • อัตราการไหลของแม่น้ำ

  • ความจุในการกักเก็บ

  • พื้นที่น้ำท่วม

  • ประสิทธิภาพการซึมน้ำ

• จัดตั้ง ระบบเตือนภัยและบริหารจัดการโครงสร้างกักเก็บน้ำตามธรรมชาติ ในช่วงฝนตกหนักหรือเหตุการณ์สุดขั้ว

• พัฒนา Protocol สำหรับการระบายน้ำหรือบริหารน้ำที่กักเก็บไว้อย่างเหมาะสม เพื่อรักษาความสามารถในการรองรับน้ำก่อนเกิดพายุฝนขนาดใหญ่

• จัดตั้งกลไก จัดหาที่ดิน ข้อตกลงอนุรักษ์ สิทธิการใช้ที่ดิน และแรงจูงใจ เพื่อรักษาพื้นที่กักเก็บน้ำเชิงยุทธศาสตร์

• พัฒนาแรงจูงใจให้เจ้าของที่ดินและชุมชนที่รักษาพื้นที่ซึ่งสามารถ ลดความเสี่ยงน้ำท่วมและกักเก็บน้ำได้อย่างวัดผลได้

• พัฒนา Payment for Ecosystem Services (PES) เพื่อชดเชยชุมชนต้นน้ำที่รักษาหน้าที่ในการกักเก็บและชะลอน้ำในพื้นที่

• เชื่อมโยงกับ:

  • AC-SI-021-05-01 ระบบประเมินความเสี่ยงจากภัยพิบัติทางนิเวศระดับชาติ

  • AC-SI-021-01 ระบบฟื้นฟูลุ่มน้ำระดับประเทศ

  • AC-SI-021-03 การฟื้นวงจรป่าไม้–น้ำ–ความชื้น

  • ระบบผังเมืองและโครงสร้างพื้นฐาน

  • การวางแผนปรับตัวต่อสภาพภูมิอากาศ

• จัดให้มี ระบบติดตามผลตามประสิทธิภาพจริง เพื่อประเมินว่ามาตรการสามารถลดน้ำหลาก เพิ่มการกักเก็บ และลดความเสียหายจากน้ำท่วมได้จริงหรือไม่

• ใช้ระบบ Adaptive Management โดยเปรียบเทียบอย่างต่อเนื่องระหว่าง สมมติฐานการออกแบบ → ประสิทธิภาพทางอุทกวิทยาจริง → ผลจากน้ำท่วม → การปรับระบบ

Expected Output

• กรอบโครงสร้างพื้นฐานการบริหารจัดการน้ำท่วมและการกักเก็บน้ำด้วยวิธีธรรมชาติระดับประเทศ กำหนดมาตรฐาน ประเภทมาตรการ พื้นที่เป้าหมาย และกลไกดำเนินงาน

• แผนที่ศักยภาพการกักเก็บน้ำตามธรรมชาติระดับประเทศ ระบุพื้นที่ที่มีศักยภาพสูงในการกักเก็บ ซึมน้ำ และลดความเสี่ยงน้ำท่วม

• แผนที่พื้นที่ลำดับความสำคัญในการลดความเสี่ยงน้ำท่วม ระบุจุดที่มาตรการธรรมชาติสามารถสร้างประโยชน์ได้สูง

• เครือข่ายพื้นที่กักเก็บน้ำแบบกระจายตัวระดับประเทศ เชื่อมป่า พื้นที่ชุ่มน้ำ ดิน พื้นที่น้ำท่วมถึง พื้นที่เกษตร และโครงสร้างพื้นฐานสีเขียวในเมือง

• แผนกักเก็บน้ำต้นน้ำ–กลางน้ำ–ปลายน้ำ สำหรับลุ่มน้ำที่มีความสำคัญ

• โครงการฟื้นฟูพื้นที่น้ำท่วมถึงและทางน้ำธรรมชาติ เพิ่มความสามารถของภูมิทัศน์ในการรับและระบายน้ำอย่างปลอดภัย

• โครงการฟื้นฟูป่าและลุ่มน้ำเพื่อกักเก็บน้ำ เพิ่มการซึมน้ำ ความชื้นในดิน และการชะลอน้ำ

• เครือข่ายโครงสร้างพื้นฐานกักเก็บน้ำในพื้นที่เกษตร รองรับการจัดการน้ำระดับแปลงและระดับภูมิทัศน์

• เครือข่ายโครงสร้างพื้นฐานเมืองที่บริหารน้ำตามธรรมชาติ ลดน้ำท่าและเพิ่มการกักเก็บในพื้นที่เมือง

• แผนบริหารน้ำท่วมแบบผสมผสานธรรมชาติ–วิศวกรรม เชื่อมโครงสร้างพื้นฐานทางนิเวศกับโครงสร้างป้องกันน้ำท่วมเดิม

• แบบจำลองสมดุลน้ำระดับลุ่มน้ำ แสดงการกักเก็บ การซึม น้ำใต้ดิน น้ำท่า และการไหลในแม่น้ำ

• ตัวชี้วัดการลดปริมาณน้ำหลากสูงสุด วัดผลจริงของโครงสร้างพื้นฐานธรรมชาติต่อการลดความเสี่ยงน้ำท่วม

• ระบบติดตามประสิทธิภาพการกักเก็บน้ำตามธรรมชาติ ครอบคลุมความชื้นในดิน ระดับน้ำ น้ำใต้ดิน น้ำท่า และความสามารถในการกักเก็บ

• กลไกคุ้มครองพื้นที่กักเก็บน้ำเชิงยุทธศาสตร์ ผ่านการอนุรักษ์ การควบคุมการใช้ที่ดิน แรงจูงใจ หรือ PES

• ระบบลงทุนโครงสร้างพื้นฐานธรรมชาติแบบอิงผลลัพธ์ จัดสรรงบประมาณตามประสิทธิภาพในการลดความเสี่ยงและเพิ่มการกักเก็บน้ำที่พิสูจน์ได้

• เกิดการเปลี่ยนจาก “ฝนตก → น้ำไหลเร็ว → เร่งระบาย → น้ำท่วมปลายน้ำ” ไปสู่ “ฝนตก → ชะลอ → กระจาย → กักเก็บ → ซึมลงดิน → เติมน้ำใต้ดิน → ระบายอย่างปลอดภัย”