Objective

• Establish a national program that enables communities to become long-term stewards of community forests and local watersheds, with clear responsibilities, resources, and measurable outcomes.

• Protect forests and watershed functions by combining community-based management, ecological knowledge, scientific data, and government technical support.

• Maintain and restore the capacity of community forests and watersheds to:

  • Retain water

  • Regulate streamflow

  • Maintain soil moisture

  • Reduce erosion

  • Support biodiversity

  • Reduce wildfire risk

  • Sustain local livelihoods

• Prevent ecosystem degradation caused by deforestation, uncontrolled burning, overuse of natural resources, erosion, inappropriate land use, and disruption of natural water systems.

• Strengthen the connection between forest stewardship and watershed management, recognizing that forest condition directly affects downstream water security and disaster resilience.

• Establish a national mechanism through which communities can protect, restore, monitor, and sustainably use forest and watershed resources.

• Create long-term incentives so that maintaining healthy forests and watersheds becomes a continuous community function rather than a short-term conservation project.

Action

• Establish Community Forest and Watershed Stewardship Areas based on ecological boundaries, forest condition, watershed importance, community dependence, and local management capacity.

• Develop Community Forest and Watershed Baseline Assessments covering:

  • Forest cover

  • Forest condition

  • Stream and spring conditions

  • Soil condition

  • Water availability

  • Biodiversity

  • Fire risk

  • Erosion risk

  • Land-use patterns

  • Community resource dependence

• Develop Community Forest and Watershed Stewardship Plans with measurable targets for protection, restoration, water management, fire prevention, and sustainable resource use.

• Establish participatory processes for communities to identify:

  • Critical forest areas

  • Important water sources

  • Degraded areas

  • Erosion hotspots

  • Fire-prone areas

  • Wildlife habitats

  • Illegal or unsustainable resource-use areas

• Establish Community Forest Patrol and Protection Teams for regular field surveillance and prevention of:

  • Illegal logging

  • Encroachment

  • Illegal hunting

  • Illegal resource extraction

  • Forest fires

• Develop Community Fire Prevention and Preparedness Plans integrating:

  • Fire-risk mapping

  • Fuel management

  • Firebreaks where appropriate

  • Early detection

  • Community patrols

  • Safe and coordinated response

• Prioritize natural forest regeneration before intensive planting where ecological conditions allow.

• Restore degraded forest areas using native and ecologically appropriate species, while avoiding inappropriate monoculture restoration.

• Establish Forest–Water Restoration Zones targeting areas where forest degradation directly affects:

  • Springs

  • Headwaters

  • Streams

  • Wetlands

  • Downstream water supply

• Protect and restore headwater catchments, springs, riparian zones, and natural drainage channels.

• Establish Riparian Buffer Protection Programs to reduce:

  • Bank erosion

  • Sediment runoff

  • Water pollution

  • Excessive temperature increases in streams

• Develop Community Water Source Protection Plans for springs, streams, reservoirs, and other locally important water sources.

• Establish community systems for monitoring:

  • Rainfall

  • Streamflow

  • Water levels

  • Water quality

  • Soil moisture

  • Forest moisture

• Integrate community monitoring with AC-SI-021-06-02 : Community Ecosystem Monitoring and Early Warning Network.

• Establish Community Watershed Water-Balance Monitoring to understand seasonal water availability, water retention, and periods of water stress.

• Develop small-scale nature-based measures where appropriate, such as:

  • Check dams designed to complement natural processes

  • Infiltration areas

  • Riparian restoration

  • Wetland restoration

  • Soil-moisture restoration

  • Forest-floor restoration

• Ensure that water-retention interventions do not unnecessarily disrupt natural streamflow, sediment movement, or aquatic ecosystems.

• Develop Community Erosion and Sediment Management Programs targeting degraded slopes, exposed soil, stream banks, and agricultural interfaces.

• Promote sustainable land-use practices around community forests and watersheds, including:

  • Agroforestry

  • Soil conservation

  • Contour-based farming

  • Vegetative buffers

  • Reduced soil disturbance

• Establish Sustainable Community Forest Resource-Use Plans defining allowable uses, harvesting rules, seasonal restrictions, and regeneration requirements.

• Promote sustainable use of:

  • Non-timber forest products

  • Medicinal plants

  • Forest foods

  • Bamboo

  • Other locally appropriate biological resources

• Establish mechanisms to prevent overharvesting and ensure that resource extraction remains within ecological carrying capacity.

• Develop Community Biodiversity Stewardship Programs for monitoring and protecting important native species and habitats.

• Establish local protocols for managing invasive species and emerging ecological threats.

• Train community forest and watershed teams in:

  • Forest ecology

  • Watershed management

  • Fire prevention

  • Biodiversity monitoring

  • Water monitoring

  • GIS and mapping

  • Remote sensing

  • Restoration techniques

  • Emergency response

• Establish Community–Forest Agency–Local Government Coordination Mechanisms for technical support, enforcement, restoration, and emergency response.

• Establish Community Watershed Agreements defining responsibilities between upstream communities, downstream communities, local governments, and relevant agencies.

• Develop mechanisms for upstream–downstream benefit sharing, particularly where upstream conservation provides measurable benefits to downstream water users.

• Establish Payment for Ecosystem Services (PES) mechanisms where appropriate to reward communities for maintaining:

  • Water regulation

  • Forest cover

  • Soil protection

  • Biodiversity

  • Carbon storage

• Establish Performance-Based Community Forest and Watershed Grants linked to measurable ecological outcomes.

• Develop sustainable livelihood opportunities compatible with forest and watershed conservation, including:

  • Agroforestry

  • Sustainable forest products

  • Community-based ecotourism

  • Sustainable agriculture

  • Native plant nurseries

  • Restoration services

• Establish safeguards ensuring that stewardship programs do not restrict traditional resource use without fair consultation, clear rules, and appropriate benefit-sharing.

• Establish mechanisms to resolve conflicts involving:

  • Forest boundaries

  • Water use

  • Land use

  • Resource harvesting

  • Upstream–downstream interests

• Integrate community forest and watershed plans into:

  • Local development plans

  • Watershed management plans

  • Disaster-risk reduction plans

  • Forest management plans

  • Water-security plans

• Establish Community Forest and Watershed Stewardship Performance Indicators measuring:

  • Forest condition

  • Forest regeneration

  • Water availability

  • Water quality

  • Soil erosion

  • Fire occurrence

  • Biodiversity

  • Community participation

  • Livelihood outcomes

• Conduct periodic Community Forest and Watershed Performance Reviews and adjust management plans based on observed results.

• Develop Community Forest and Watershed Demonstration Areas representing:

  • Mountain watersheds

  • Headwater forests

  • Agricultural watersheds

  • Dry forests

  • Mixed forest–community landscapes

• Document successful practices and establish mechanisms for replication and scaling across similar watershed contexts.

• Integrate with:

  • AC-SI-021-01 : National Watershed Restoration System

  • AC-SI-021-03 : Forest–Water–Humidity Cycle Recovery

  • AC-SI-021-05 : Ecological Disaster Prevention Infrastructure

  • AC-SI-021-06-01 : National Community Ecosystem Stewardship Framework

  • AC-SI-021-06-02 : Community Ecosystem Monitoring and Early Warning Network

Expected Output

• National Community Forest and Watershed Stewardship Program providing a standardized national framework for community-based forest and watershed management.

• Community Forest and Watershed Stewardship Area Network covering priority community forests and local watersheds.

• Community Forest and Watershed Baseline Database documenting ecological, hydrological, and socio-economic conditions.

• Community Forest and Watershed Stewardship Plans with measurable protection, restoration, water, fire, and livelihood targets.

• Community Forest Patrol and Protection Network supporting continuous local forest surveillance.

• Community Fire Prevention and Preparedness Network reducing wildfire risk through local monitoring and preparedness.

• Community Forest Restoration Network prioritizing natural regeneration and ecologically appropriate restoration.

• Forest–Water Restoration Zones protecting headwaters, springs, streams, riparian areas, and other critical water-source ecosystems.

• Riparian Buffer Protection Network reducing erosion, sedimentation, and water-quality degradation.

• Community Water Source Protection Plans for locally important springs, streams, and water sources.

• Community Forest and Watershed Monitoring Network tracking forest, water, soil, fire, and biodiversity conditions.

• Community Watershed Water-Balance Monitoring System providing information on seasonal water availability and water stress.

• Community Erosion and Sediment Management Program reducing soil loss and sediment delivery to waterways.

• Sustainable Community Forest Resource-Use Plans ensuring resource use remains within ecological carrying capacity.

• Community Biodiversity Stewardship Network protecting native species and critical habitats.

• Community Forest and Watershed Stewardship Training System building long-term local management capacity.

• Upstream–Downstream Watershed Coordination and Benefit-Sharing Mechanism linking ecosystem protection with downstream benefits.

• Performance-Based Community Forest and Watershed Financing System linking funding to measurable ecological outcomes.

• Community Forest-Compatible Livelihood Network generating income while maintaining ecosystem functions.

• Community Forest and Watershed Stewardship Performance Dashboard measuring ecological, hydrological, social, and economic outcomes.

• Community Forest and Watershed Demonstration Network providing tested models for different watershed contexts.

• Adaptive Community Forest and Watershed Management System continuously adjusting management based on monitoring and ecological results.

• A structural transition from “ป่าชุมชน = พื้นที่ที่ชุมชนใช้ประโยชน์” toward “ป่าชุมชน = ระบบนิเวศต้นทุนสำคัญของชุมชน → ชุมชนดูแล → น้ำและระบบนิเวศฟื้นตัว → เศรษฐกิจชุมชนได้รับประโยชน์ → ชุมชนมีแรงจูงใจในการรักษาป่าในระยะยาว”.

Objective

• จัดตั้งแผนงานระดับประเทศที่ทำให้ชุมชนเป็น ผู้ดูแลรักษาป่าชุมชนและลุ่มน้ำในระยะยาว โดยมีหน้าที่ ทรัพยากร เครื่องมือ และตัวชี้วัดผลที่ชัดเจน

• ปกป้องและฟื้นฟูหน้าที่ของป่าและลุ่มน้ำด้วยการผสมผสาน การจัดการโดยชุมชน องค์ความรู้ท้องถิ่น ข้อมูลวิทยาศาสตร์ และการสนับสนุนด้านเทคนิคจากภาครัฐ

• รักษาและฟื้นฟูความสามารถของป่าชุมชนและลุ่มน้ำในการ:

  • กักเก็บน้ำ

  • ควบคุมการไหลของน้ำ

  • รักษาความชื้นในดิน

  • ลดการกัดเซาะ

  • สนับสนุนความหลากหลายทางชีวภาพ

  • ลดความเสี่ยงไฟป่า

  • สนับสนุนการดำรงชีพของชุมชน

• ป้องกันการเสื่อมโทรมจาก การทำลายป่า การเผาที่ควบคุมไม่ได้ การใช้ทรัพยากรเกินศักยภาพ การกัดเซาะ การใช้ที่ดินไม่เหมาะสม และการรบกวนระบบน้ำธรรมชาติ

• เชื่อมการดูแล ป่าและลุ่มน้ำ เข้าด้วยกัน โดยตระหนักว่าสภาพป่ามีผลโดยตรงต่อความมั่นคงด้านน้ำและความยืดหยุ่นต่อภัยพิบัติของพื้นที่ปลายน้ำ

• สร้างกลไกระดับประเทศให้ชุมชนสามารถ ปกป้อง ฟื้นฟู ติดตาม และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรป่าและลุ่มน้ำอย่างยั่งยืน

• สร้างแรงจูงใจระยะยาวให้การดูแลป่าและลุ่มน้ำเป็น ภารกิจต่อเนื่องของชุมชน ไม่ใช่โครงการอนุรักษ์ระยะสั้น

Action

• จัดตั้ง พื้นที่ดูแลป่าและลุ่มน้ำโดยชุมชน โดยพิจารณาขอบเขตระบบนิเวศ สภาพป่า ความสำคัญของลุ่มน้ำ การพึ่งพาทรัพยากร และศักยภาพของชุมชน

• จัดทำ ฐานข้อมูลสภาพป่าและลุ่มน้ำระดับชุมชน ครอบคลุม:

  • พื้นที่ป่า

  • สภาพป่า

  • ลำห้วยและแหล่งน้ำ

  • สภาพดิน

  • ปริมาณน้ำ

  • ความหลากหลายทางชีวภาพ

  • ความเสี่ยงไฟป่า

  • ความเสี่ยงการกัดเซาะ

  • การใช้ที่ดิน

  • การพึ่งพาทรัพยากรของชุมชน

• จัดทำ แผนการดูแลป่าและลุ่มน้ำโดยชุมชน พร้อมเป้าหมายที่วัดผลได้ด้านการปกป้อง ฟื้นฟู จัดการน้ำ ป้องกันไฟ และใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน

• จัดกระบวนการมีส่วนร่วมให้ชุมชนระบุ:

  • พื้นที่ป่าสำคัญ

  • แหล่งน้ำสำคัญ

  • พื้นที่เสื่อมโทรม

  • จุดเสี่ยงการกัดเซาะ

  • พื้นที่เสี่ยงไฟ

  • ถิ่นอาศัยสัตว์ป่า

  • พื้นที่ใช้ทรัพยากรผิดกฎหมายหรือไม่ยั่งยืน

• จัดตั้ง ทีมลาดตระเวนและพิทักษ์ป่าชุมชน เพื่อตรวจพื้นที่อย่างต่อเนื่องและป้องกัน:

  • การลักลอบตัดไม้

  • การบุกรุก

  • การล่าสัตว์

  • การเก็บหาทรัพยากรผิดกฎหมาย

  • ไฟป่า

• จัดทำ แผนป้องกันและเตรียมพร้อมรับมือไฟป่าโดยชุมชน เชื่อม:

  • แผนที่ความเสี่ยงไฟ

  • การจัดการเชื้อเพลิง

  • แนวกันไฟตามความเหมาะสม

  • การตรวจจับระยะแรก

  • การลาดตระเวน

  • การตอบสนองอย่างปลอดภัยและเป็นระบบ

• ให้ความสำคัญกับ การฟื้นตัวของป่าตามธรรมชาติ ก่อนการปลูกป่าแบบเข้มข้นในพื้นที่ที่มีศักยภาพ

• ฟื้นฟูพื้นที่ป่าเสื่อมโทรมด้วย พันธุ์ไม้พื้นถิ่นและชนิดพันธุ์ที่เหมาะสมกับระบบนิเวศ และหลีกเลี่ยงการปลูกแบบชนิดเดียวในพื้นที่ที่ไม่เหมาะสม

• จัดตั้ง เขตฟื้นฟูป่า–น้ำ ในพื้นที่ที่ความเสื่อมโทรมของป่าส่งผลโดยตรงต่อ:

  • ตาน้ำ

  • ป่าต้นน้ำ

  • ลำห้วย

  • พื้นที่ชุ่มน้ำ

  • แหล่งน้ำของพื้นที่ปลายน้ำ

• ปกป้องและฟื้นฟู พื้นที่ต้นน้ำ ตาน้ำ ริมลำห้วย และทางระบายน้ำธรรมชาติ

• จัดทำ โครงการคุ้มครองแนวริมน้ำ เพื่อลด:

  • การพังทลายของตลิ่ง

  • ตะกอน

  • มลพิษทางน้ำ

  • การเพิ่มอุณหภูมิของลำห้วย

• จัดทำ แผนคุ้มครองแหล่งน้ำโดยชุมชน สำหรับตาน้ำ ลำห้วย อ่างเก็บน้ำ และแหล่งน้ำสำคัญ

• จัดตั้งระบบติดตาม:

  • ปริมาณฝน

  • การไหลของน้ำ

  • ระดับน้ำ

  • คุณภาพน้ำ

  • ความชื้นในดิน

  • ความชื้นของป่า

• เชื่อมระบบติดตามกับ AC-SI-021-06-02 : Community Ecosystem Monitoring and Early Warning Network

• จัดทำ ระบบติดตามสมดุลน้ำของลุ่มน้ำโดยชุมชน เพื่อเข้าใจปริมาณน้ำตามฤดูกาล ความสามารถในการกักเก็บน้ำ และช่วงเวลาที่เกิดภาวะขาดน้ำ

• พัฒนามาตรการขนาดเล็กตามธรรมชาติในพื้นที่ที่เหมาะสม เช่น:

  • ฝายชะลอน้ำที่ออกแบบให้สอดคล้องกับกระบวนการธรรมชาติ

  • พื้นที่เพิ่มการซึมน้ำ

  • การฟื้นฟูพื้นที่ริมน้ำ

  • การฟื้นฟูพื้นที่ชุ่มน้ำ

  • การฟื้นฟูความชื้นในดิน

  • การฟื้นฟูชั้นเศษซากอินทรีย์บนพื้นป่า

• กำหนดให้มาตรการกักเก็บน้ำไม่รบกวนโดยไม่จำเป็นต่อ การไหลของน้ำตามธรรมชาติ การเคลื่อนตัวของตะกอน และระบบนิเวศน้ำ

• จัดทำ โครงการลดการกัดเซาะและจัดการตะกอนโดยชุมชน ในพื้นที่ลาดชัน ดินเปิด ตลิ่ง และพื้นที่เชื่อมต่อกับเกษตรกรรม

• ส่งเสริมการใช้ที่ดินรอบป่าชุมชนและลุ่มน้ำอย่างยั่งยืน เช่น:

  • Agroforestry

  • การอนุรักษ์ดิน

  • การเกษตรตามแนวระดับ

  • แนวพืชกันชน

  • การลดการรบกวนดิน

• จัดทำ แผนใช้ประโยชน์ทรัพยากรป่าชุมชนอย่างยั่งยืน กำหนดประเภทการใช้ กติกาการเก็บหา ช่วงเวลาห้ามใช้ และเงื่อนไขการฟื้นตัว

• ส่งเสริมการใช้:

  • ของป่า

  • พืชสมุนไพร

  • อาหารจากป่า

  • ไผ่

  • ทรัพยากรชีวภาพอื่นที่เหมาะสมกับพื้นที่

• กำหนดกลไกป้องกันการเก็บหาทรัพยากรเกิน ศักยภาพการรองรับของระบบนิเวศ

• จัดทำ โครงการดูแลความหลากหลายทางชีวภาพโดยชุมชน สำหรับชนิดพันธุ์พื้นถิ่นและถิ่นอาศัยสำคัญ

• จัดตั้งระบบจัดการ ชนิดพันธุ์ต่างถิ่นรุกรานและภัยคุกคามใหม่ทางนิเวศ

• ฝึกอบรมทีมป่าชุมชนและลุ่มน้ำด้าน:

  • นิเวศวิทยาป่า

  • การจัดการลุ่มน้ำ

  • การป้องกันไฟ

  • การติดตามความหลากหลายทางชีวภาพ

  • การติดตามน้ำ

  • GIS และการทำแผนที่

  • Remote Sensing

  • เทคนิคการฟื้นฟู

  • การตอบสนองเหตุฉุกเฉิน

• จัดตั้ง กลไกประสานงานชุมชน–หน่วยงานป่าไม้–ท้องถิ่น เพื่อสนับสนุนด้านเทคนิค การบังคับใช้กฎหมาย การฟื้นฟู และการตอบสนองภัย

• จัดทำ ข้อตกลงการจัดการลุ่มน้ำโดยชุมชน ระหว่างชุมชนต้นน้ำ ชุมชนปลายน้ำ ท้องถิ่น และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

• พัฒนากลไก แบ่งปันผลประโยชน์ระหว่างต้นน้ำ–ปลายน้ำ โดยเฉพาะเมื่อการอนุรักษ์ต้นน้ำสร้างประโยชน์ที่วัดได้ต่อผู้ใช้น้ำปลายน้ำ

• จัดตั้ง Payment for Ecosystem Services (PES) ตามความเหมาะสม เพื่อให้ชุมชนได้รับผลตอบแทนจากการรักษา:

  • การควบคุมน้ำ

  • พื้นที่ป่า

  • ดิน

  • ความหลากหลายทางชีวภาพ

  • การกักเก็บคาร์บอน

• จัดตั้ง ทุนสนับสนุนป่าชุมชนและลุ่มน้ำแบบผูกกับผลลัพธ์ โดยเชื่อมงบประมาณกับผลลัพธ์ทางนิเวศที่วัดได้

• ส่งเสริมอาชีพที่สอดคล้องกับการรักษาป่าและลุ่มน้ำ เช่น:

  • Agroforestry

  • ผลิตภัณฑ์จากป่าอย่างยั่งยืน

  • Ecotourism โดยชุมชน

  • เกษตรยั่งยืน

  • เพาะกล้าไม้พื้นถิ่น

  • บริการด้านการฟื้นฟูระบบนิเวศ

• จัดตั้งมาตรการให้การดูแลระบบนิเวศไม่จำกัดการใช้ทรัพยากรตามวิถีชุมชนโดยไม่มี การปรึกษาหารือ กติกาที่ชัดเจน และการแบ่งปันผลประโยชน์ที่เหมาะสม

• จัดตั้งกลไกแก้ไขข้อขัดแย้งด้าน:

  • แนวเขตป่า

  • การใช้น้ำ

  • การใช้ที่ดิน

  • การเก็บหาทรัพยากร

  • ผลประโยชน์ต้นน้ำ–ปลายน้ำ

• บูรณาการแผนป่าชุมชนและลุ่มน้ำเข้าสู่:

  • แผนพัฒนาท้องถิ่น

  • แผนจัดการลุ่มน้ำ

  • แผนลดความเสี่ยงภัยพิบัติ

  • แผนจัดการป่า

  • แผนความมั่นคงด้านน้ำ

• จัดทำ ตัวชี้วัดผลการดูแลป่าและลุ่มน้ำโดยชุมชน เช่น:

  • สภาพป่า

  • การฟื้นตัวของป่า

  • ปริมาณน้ำ

  • คุณภาพน้ำ

  • การสูญเสียดิน

  • การเกิดไฟ

  • ความหลากหลายทางชีวภาพ

  • การมีส่วนร่วม

  • ผลลัพธ์ด้านรายได้

• จัดทำ Community Forest and Watershed Performance Review เป็นระยะ และปรับแผนตามผลที่เกิดขึ้นจริง

• พัฒนา พื้นที่ต้นแบบการดูแลป่าและลุ่มน้ำโดยชุมชน ในบริบท:

  • ลุ่มน้ำภูเขา

  • ป่าต้นน้ำ

  • ลุ่มน้ำเกษตร

  • ป่าแล้ง

  • ภูมิทัศน์ป่า–ชุมชน

• จัดทำระบบรวบรวมแนวปฏิบัติที่ประสบความสำเร็จเพื่อ ขยายผลไปยังพื้นที่ลุ่มน้ำที่มีบริบทใกล้เคียง

• เชื่อมโยงกับ:

  • AC-SI-021-01 : National Watershed Restoration System

  • AC-SI-021-03 : Forest–Water–Humidity Cycle Recovery

  • AC-SI-021-05 : Ecological Disaster Prevention Infrastructure

  • AC-SI-021-06-01 : National Community Ecosystem Stewardship Framework

  • AC-SI-021-06-02 : Community Ecosystem Monitoring and Early Warning Network

Expected Output

• แผนงานการดูแลป่าชุมชนและลุ่มน้ำโดยชุมชนระดับประเทศ เป็นกรอบมาตรฐานสำหรับการจัดการป่าและลุ่มน้ำโดยชุมชน

• เครือข่ายพื้นที่ดูแลป่าและลุ่มน้ำโดยชุมชน ครอบคลุมพื้นที่ป่าชุมชนและลุ่มน้ำสำคัญ

• ฐานข้อมูลสภาพป่าและลุ่มน้ำระดับชุมชน ครอบคลุมข้อมูลนิเวศ อุทกวิทยา และเศรษฐกิจสังคม

• แผนการดูแลป่าและลุ่มน้ำโดยชุมชน พร้อมเป้าหมายด้านการปกป้อง ฟื้นฟู น้ำ ไฟป่า และการดำรงชีพ

• เครือข่ายทีมลาดตระเวนและพิทักษ์ป่าชุมชน

• เครือข่ายป้องกันและเตรียมพร้อมรับมือไฟป่าโดยชุมชน

• เครือข่ายฟื้นฟูป่าชุมชน ที่ให้ความสำคัญกับการฟื้นตัวตามธรรมชาติ

• เขตฟื้นฟูป่า–น้ำ สำหรับป่าต้นน้ำ ตาน้ำ ลำห้วย พื้นที่ริมน้ำ และแหล่งน้ำสำคัญ

• เครือข่ายคุ้มครองพื้นที่ริมน้ำ ลดการกัดเซาะ ตะกอน และการเสื่อมโทรมของคุณภาพน้ำ

• แผนคุ้มครองแหล่งน้ำโดยชุมชน

• เครือข่ายติดตามป่าและลุ่มน้ำโดยชุมชน ครอบคลุมป่า น้ำ ดิน ไฟ และความหลากหลายทางชีวภาพ

• ระบบติดตามสมดุลน้ำของลุ่มน้ำโดยชุมชน แสดงสถานะน้ำตามฤดูกาลและช่วงเสี่ยงขาดน้ำ

• โครงการลดการกัดเซาะและจัดการตะกอนโดยชุมชน

• แผนใช้ประโยชน์ทรัพยากรป่าชุมชนอย่างยั่งยืน อยู่ภายใต้ศักยภาพการรองรับของระบบนิเวศ

• เครือข่ายดูแลความหลากหลายทางชีวภาพโดยชุมชน

• ระบบฝึกอบรมผู้ดูแลป่าและลุ่มน้ำโดยชุมชน

• กลไกประสานงานและแบ่งปันผลประโยชน์ต้นน้ำ–ปลายน้ำ

• ระบบการเงินแบบผูกกับผลลัพธ์สำหรับป่าชุมชนและลุ่มน้ำ

• เครือข่ายอาชีพที่สอดคล้องกับการอนุรักษ์ป่าและลุ่มน้ำ

• Dashboard ผลการดูแลป่าและลุ่มน้ำโดยชุมชน วัดผลด้านนิเวศ น้ำ สังคม และเศรษฐกิจ

• เครือข่ายพื้นที่ต้นแบบการดูแลป่าและลุ่มน้ำโดยชุมชน

• ระบบขยายผลแนวปฏิบัติที่ประสบความสำเร็จ ไปยังพื้นที่ที่มีบริบทใกล้เคียง

• เกิดการเปลี่ยนจาก “ป่าชุมชน = พื้นที่ที่ชุมชนใช้ประโยชน์” ไปสู่ “ป่าชุมชน = ระบบนิเวศต้นทุนสำคัญ → ชุมชนดูแล → ป่าและน้ำฟื้นตัว → ชุมชนได้รับประโยชน์ → เกิดแรงจูงใจในการรักษาระบบในระยะยาว”