SI-004-01
Grid & Storage Constraint

Situation

โครงข่ายไฟฟ้าของประเทศไทยถูกออกแบบมาสำหรับ
“ระบบรวมศูนย์ (Centralized Generation)”
ที่พึ่งพาโรงไฟฟ้าขนาดใหญ่ซึ่งสามารถควบคุมการผลิตได้

ในขณะที่พลังงานหมุนเวียน เช่น Solar และ Wind
มีลักษณะ “กระจายตัว (Distributed)” และ “ไม่สม่ำเสมอ (Intermittent)”

ปัจจุบัน:

• Grid ยังไม่สามารถรองรับการไหลของพลังงานแบบสองทาง (Two-way flow) ได้เต็มรูปแบบ

• ระบบกักเก็บพลังงาน (Energy Storage) ยังมีสัดส่วนต่ำมากในระดับประเทศ

ส่งผลให้ Renewable ไม่สามารถจ่ายไฟได้อย่างเสถียร

Shift

จาก:

• Grid แบบ “รับไฟจากโรงไฟฟ้าใหญ่ → ส่งให้ผู้ใช้”

ไปสู่:

• Grid แบบ “เครือข่ายอัจฉริยะ (Smart Grid)”
  ที่รองรับ:

  • พลังงานกระจายตัว

  • การไหลของพลังงานหลายทิศทาง

  • การบริหาร Demand แบบ real-time

พร้อมกับ:

• การเพิ่มบทบาทของ Energy Storage
  จาก “ระบบเสริม” → “โครงสร้างหลักของระบบ”

Advantage

ประเทศไทยมีข้อได้เปรียบในการพัฒนา Grid & Storage:

• โครงข่ายไฟฟ้ามี coverage ทั่วประเทศอยู่แล้ว

• มีเขื่อนขนาดใหญ่ที่สามารถพัฒนาเป็น Pumped Storage ได้

• มีศักยภาพ Solar สูง → เหมาะกับการจับคู่กับ Battery

👉 สามารถ “ยกระดับระบบเดิม” แทนการสร้างใหม่ทั้งหมด

Implication

หากไม่มีการพัฒนา Grid และ Storage:

• Renewable จะถูกจำกัดปริมาณการเชื่อมต่อ (Curtailment)

• ระบบไฟฟ้าจะมีความเสี่ยงต่อ instability

• Fossil จะยังคงเป็นตัวค้ำระบบ

👉 ส่งผลให้:
การลงทุน Renewable เพิ่ม
“ไม่สามารถเปลี่ยนโครงสร้างพลังงานได้จริง”

Strategic Direction

ประเทศไทยต้องยกระดับ:

1. Grid Infrastructure

• พัฒนา Smart Grid ระดับประเทศ

• รองรับ Distributed Energy

• เพิ่มความสามารถในการควบคุม real-time

2. Energy Storage System

• Battery Storage (Short Duration)

• Pumped Hydro Storage (Long Duration)

3. System Integration

• เชื่อม Renewable + Storage + Grid
  เป็นระบบเดียวที่สามารถ balance supply-demand ได้

Action Layer