SI-010-04 :
Lifelong Reskilling &
Workforce Transition System 

Situation

ระบบพัฒนากำลังคนของประเทศไทยยังคงมีลักษณะเป็นครั้งคราวและขับเคลื่อนเป็นรายโครงการ โดยยังขาดระบบต่อเนื่องสำหรับการ Reskilling และการเปลี่ยนผ่านทางอาชีพ

โครงการฝึกอบรมจำนวนมากมักมีลักษณะระยะสั้น กระจัดกระจาย และไม่เชื่อมโยงโดยตรงกับความต้องการของภาคอุตสาหกรรมที่เปลี่ยนแปลง ส่งผลให้มีผลกระทบต่อการจ้างงานและผลิตภาพอย่างจำกัด

โดยเฉพาะแรงงานวัยกลางอาชีพ ยังคงเผชิญข้อจำกัดเชิงโครงสร้างในการ Reskilling ทั้งด้านการเข้าถึง ต้นทุนค่าเสียโอกาสที่สูง และการขาดเส้นทางการเปลี่ยนผ่านที่ชัดเจนสู่อุตสาหกรรมใหม่

ขณะที่การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีเร่งตัวขึ้น แรงงานจำนวนมากมีความเสี่ยงที่จะถูกลดบทบาทหรือสูญเสียความสามารถในการแข่งขัน หากประเทศไม่มีระบบเชิงโครงสร้างที่รองรับการยกระดับทักษะอย่างต่อเนื่อง

Shift

การพัฒนากำลังคนจำเป็นต้องเปลี่ยนผ่านจากการฝึกอบรมแบบครั้งคราว ไปสู่ระบบนิเวศการ Reskilling ตลอดชีวิตที่ขับเคลื่อนด้วยระบบอย่างต่อเนื่อง

การ Reskilling ควรถูกฝังเป็นวงจรต่อเนื่องของระบบ เพื่อให้แรงงานสามารถอัปเดตและพัฒนาทักษะได้อย่างสม่ำเสมอ ตามความต้องการทางเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา

ขณะเดียวกัน ระบบต้องรองรับการเปลี่ยนผ่านกำลังแรงงานอย่างไร้รอยต่อ เปิดโอกาสให้บุคคลสามารถเคลื่อนย้ายจากอุตสาหกรรมที่กำลังลดบทบาท ไปสู่อุตสาหกรรมเกิดใหม่ ผ่านเส้นทางการเปลี่ยนผ่านที่มีโครงสร้างชัดเจน

Advantage

ประเทศไทยมีเครือข่ายสถาบันฝึกอบรม ศูนย์อาชีวศึกษา และโครงการพัฒนาทักษะของภาคธุรกิจจำนวนมาก ซึ่งสามารถบูรณาการเข้าสู่ระบบการ Reskilling ระดับชาติได้

ความหลากหลายของภาคเศรษฐกิจของประเทศ ยังเปิดโอกาสต่อการปรับและเคลื่อนย้ายกำลังแรงงานข้ามอุตสาหกรรมได้ในหลายรูปแบบ

นอกจากนี้ การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่เติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง ยังเอื้อให้สามารถขยายการเรียนรู้แบบยืดหยุ่นและแบบตามความต้องการ (On-Demand Learning) ได้ในวงกว้าง

Additional Structural Advantage

ระบบประกันสังคมและระบบแรงงานที่มีอยู่ในปัจจุบัน สามารถนำมาต่อยอดเพื่อสนับสนุนกลไกแรงจูงใจด้านการ Reskilling และการเปลี่ยนผ่านกำลังแรงงานได้

องค์กรภาคเอกชนจำนวนมากมีขีดความสามารถด้านการฝึกอบรมภายในที่เข้มแข็ง ซึ่งสามารถขยายผลสู่ความร่วมมือด้านการ Reskilling ระดับชาติได้

นอกจากนี้ นโยบายของประเทศไทยที่มุ่งเน้นอุตสาหกรรมแห่งอนาคต (เช่น EEC และเศรษฐกิจดิจิทัล) ยังสร้างสัญญาณความต้องการที่ชัดเจนสำหรับการออกแบบโครงการ Reskilling แบบมุ่งเป้าหมาย

Implication

หากประเทศไทยไม่มีระบบการ Reskilling ตลอดชีวิต แรงงานที่ถูกแทนที่จากการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและเทคโนโลยีจะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้เกิดการว่างงานเชิงโครงสร้างและช่องว่างด้านทักษะที่กว้างขึ้นในอุตสาหกรรมที่มีการเติบโตสูง

สถานการณ์ดังกล่าวจะจำกัดความสามารถของประเทศในการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี และบั่นทอนความยืดหยุ่นทางเศรษฐกิจในระยะยาว

ในทางกลับกัน ระบบการ Reskilling และการเปลี่ยนผ่านกำลังแรงงานที่มีประสิทธิภาพ จะช่วยให้แรงงานสามารถปรับตัวได้อย่างต่อเนื่อง ลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้าง และสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน

Action Layer