SI-011-01 :
National Sovereign Cloud & Hyperscale Strategy
ยุทธศาสตร์อธิปไตยด้านโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลและการควบคุมข้อมูลระดับชาติ
ยุทธศาสตร์อธิปไตยด้านโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลและการควบคุมข้อมูลระดับชาติ
โครงสร้างพื้นฐานคลาวด์ของประเทศไทยในปัจจุบันยังถูกครอบงำโดยผู้ให้บริการ Hyperscaler ต่างประเทศ โดยภาระงานดิจิทัลสำคัญส่วนใหญ่ ทั้งระบบภาครัฐ แพลตฟอร์มภาคธุรกิจ และแอปพลิเคชัน AI รุ่นใหม่ ต่างพึ่งพาสภาพแวดล้อมคลาวด์ที่ถูกควบคุมจากภายนอกประเทศ
แม้ผู้ให้บริการ Hyperscaler จะนำมาซึ่งประสิทธิภาพ ความสามารถในการขยายตัว และเทคโนโลยีขั้นสูง แต่ขณะเดียวกันก็ทำให้การควบคุมในประเด็นสำคัญถูกกระจุกตัวอยู่ภายนอกประเทศ ได้แก่:
การจัดเก็บและประมวลผลข้อมูล
การจัดสรรทรัพยากรด้านการประมวลผล
โครงสร้างราคาและความเสี่ยงจากการผูกติดกับผู้ให้บริการ
สถาปัตยกรรมพื้นฐานและมาตรฐานการให้บริการ
เมื่อการใช้งานคลาวด์ขยายตัวอย่างรวดเร็ว ประเทศไทยจึงเผชิญความเสี่ยงด้านการพึ่งพิงเชิงระบบมากขึ้น โดยที่ระบบปฏิบัติการดิจิทัลหลักของประเทศผูกอยู่กับโครงสร้างพื้นฐานที่อยู่นอกเหนือการควบคุมระดับชาติ
โครงสร้างพื้นฐานคลาวด์กำลังเปลี่ยนผ่านจาก “บริการ IT เชิงพาณิชย์” ไปสู่ “ชั้นโครงสร้างพื้นฐานเชิงยุทธศาสตร์ของประเทศ”
ในระดับโลก ประเทศชั้นนำกำลังเปลี่ยนผ่านไปสู่:
รูปแบบ Sovereign Cloud (สภาพแวดล้อมคลาวด์ที่สอดคล้องกับการกำกับดูแลหรือการควบคุมระดับรัฐ)
สถาปัตยกรรมแบบ Hybrid (การบูรณาการระหว่างโครงสร้างพื้นฐานภายในประเทศและผู้ให้บริการ Hyperscaler ระดับโลก)
การแข่งขันด้านขีดความสามารถการประมวลผลที่ขับเคลื่อนด้วย AI (โดยคลาวด์กลายเป็นรากฐานหลักของอำนาจด้าน AI)
การแข่งขันในปัจจุบันจึงไม่ใช่เพียงเรื่อง “การใช้งานคลาวด์” อีกต่อไป แต่คือการแข่งขันว่า “ใครสามารถควบคุมขีดความสามารถด้านการประมวลผล สภาพแวดล้อมข้อมูล และชั้นการควบคุมระบบ (Orchestration Layers) ได้”
ประเทศไทยมีศักยภาพในการยกระดับสู่การเป็นศูนย์กลาง Hybrid Sovereign Cloud ของอาเซียน ผ่านปัจจัยสนับสนุนสำคัญ ได้แก่:
ผู้ให้บริการโทรคมนาคมภายในประเทศที่มีศักยภาพในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน
กระแสการขยายตัวของศูนย์ข้อมูลจากผู้ให้บริการ Hyperscaler ระดับโลกที่เกิดขึ้นแล้วในประเทศ
ตำแหน่งยุทธศาสตร์ด้านภูมิศาสตร์สำหรับการเชื่อมโยงคลาวด์และการรับส่งข้อมูลระดับภูมิภาค
ความต้องการที่เพิ่มขึ้นจากภาคธุรกิจและภาครัฐต่อโซลูชันคลาวด์ที่จัดเก็บและควบคุมข้อมูลภายในประเทศ
ปัจจัยเหล่านี้เปิดโอกาสให้ประเทศไทยสามารถพัฒนา “โมเดลสองชั้น” ได้ ได้แก่:
ประสิทธิภาพและขีดความสามารถระดับโลกจากโครงสร้าง Hyperscale
ควบคู่กับ
อธิปไตยและการควบคุมเชิงยุทธศาสตร์ของประเทศเหนือข้อมูลและโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ
ประเทศไทยสามารถออกแบบสถาปัตยกรรมคลาวด์แบบหลายชั้น (Multi-Tier Cloud Architecture) ที่ประกอบด้วย:
ชั้น Sovereign Cloud → สำหรับภาครัฐ โครงสร้างพื้นฐานสำคัญ และข้อมูลอ่อนไหวระดับชาติ
ชั้นคลาวด์เชิงพาณิชย์ที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแล → สำหรับภาคการเงิน สาธารณสุข และอุตสาหกรรมที่มีข้อกำกับเฉพาะ
ชั้น Open Hyperscale → สำหรับสตาร์ทอัพ SMEs และภาระงานทั่วไปของภาคธุรกิจ
โดยมีระบบสนับสนุนสำคัญ ได้แก่:
มาตรฐานคลาวด์ระดับชาติและกรอบการเชื่อมโยงการทำงานร่วมกัน
นโยบายการจัดชั้นข้อมูลและการแบ่งประเภทภาระงาน
มาตรการสนับสนุนการพัฒนาระบบนิเวศคลาวด์ภายในประเทศ
โครงสร้างดังกล่าวจะช่วยให้ประเทศไทยสามารถรักษาการควบคุมเชิงยุทธศาสตร์ได้ โดยไม่สูญเสียความเร็วในการสร้างนวัตกรรมและการพัฒนาเทคโนโลยี
หากประเทศไทยไม่มี Sovereign Cloud Strategy:
ประเทศจะเกิดการพึ่งพิงเชิงโครงสร้างต่อโครงสร้างพื้นฐานการประมวลผลจากต่างประเทศ
ข้อมูลและระบบสำคัญระดับชาติยังคงมีความเสี่ยงจากการถูกควบคุมหรือเปิดเผยจากภายนอก
การพัฒนา AI ของประเทศจะถูกจำกัดจากการขาดขีดความสามารถด้านการประมวลผลภายในประเทศ
มูลค่าทางเศรษฐกิจจากคลาวด์และการประมวลผลข้อมูลจะไหลออกไปยังต่างประเทศเป็นส่วนใหญ่
ขณะที่การมี Sovereign Cloud Strategy จะช่วยให้:
ประเทศไทยสามารถควบคุมโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลหลักและชั้นการประมวลผลของประเทศได้
รองรับการขยายตัวอย่างมั่นคงของ AI, GovTech และระบบเศรษฐกิจดิจิทัล
สร้างระบบนิเวศคลาวด์ภายในประเทศ ทั้งผู้ให้บริการ ผู้บูรณาการระบบ และชั้นบริการดิจิทัล
ยกระดับประเทศไทยสู่การเป็นศูนย์กลางคลาวด์และการประมวลผลระดับภูมิภาค
AC-SI-011-01-01: National Sovereign Cloud Infrastructure Program (Gov Cloud Tier)
โครงการอธิปไตยโครงสร้างพื้นฐานด้านคลาวด์ ระดับชาติ (ชั้นระบบคลาวด์ภาครัฐ)
AC-SI-011-01-02: Hybrid Cloud Policy & Multi-Cloud Interoperability Framework
กรอบนโยบาย Hybrid Cloud และการเชื่อมโยงการทำงานร่วมกันระหว่างระบบ Multi-Cloud
AC-SI-011-01-03: Strategic Hyperscaler Partnership & Localization Requirement Model
รูปแบบความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์กับผู้ให้บริการ Hyperscaler และข้อกำหนดการตั้งฐานภายในประเทศ
AC-SI-011-01-04: National Data Center & Compute Cluster Expansion Strategy
ยุทธศาสตร์การขยายศูนย์ข้อมูลและคลัสเตอร์การประมวลผลระดับชาติ
AC-SI-011-01-05: AI Compute Infrastructure (GPU/Accelerator Sovereignty Program)
โครงการอธิปไตยด้านโครงสร้างพื้นฐานการประมวลผล AI (GPU/Accelerator Sovereignty Program)
AC-SI-011-01-06: Cloud Security, Compliance & Data Classification Standards
มาตรฐานความมั่นคงปลอดภัยคลาวด์ การกำกับดูแลการปฏิบัติตามข้อกำหนด และการจัดชั้นข้อมูล
AC-SI-011-01-07: Domestic Cloud Ecosystem Development (Operators–Integrators–Services)
การพัฒนาระบบนิเวศคลาวด์ภายในประเทศ (ผู้ให้บริการ–ผู้บูรณาการระบบ–บริการดิจิทัล)