SI-013-04 :
Smart City Infrastructure &
Urban Digital Systems
(Integration with SI-011)

Situation

ระบบเมืองของประเทศไทยยังคงถูกบริหารผ่านกระบวนการที่แยกส่วน ใช้แรงงานและการดำเนินงานแบบแมนนวล และตอบสนองต่อปัญหาในลักษณะตั้งรับ โดยยังมีการบูรณาการเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ากับการบริหารเมืองอย่างจำกัด

ความท้าทายสำคัญ ได้แก่:

• ระบบข้อมูลของหน่วยงานภาครัฐยังขาดการเชื่อมต่อกัน

• การติดตามข้อมูลแบบเรียลไทม์ด้านจราจร สาธารณูปโภค สิ่งแวดล้อม และบริการสาธารณะยังมีข้อจำกัด

• การให้บริการเมือง เช่น คมนาคม การจัดการขยะ พลังงาน และน้ำ ยังไม่มีประสิทธิภาพเพียงพอ

• การใช้ข้อมูลเพื่อการวางแผนและการตัดสินใจยังอยู่ในระดับต่ำ

• การขาดแพลตฟอร์มดิจิทัลแบบรวมศูนย์สำหรับการบริหารเมือง

เมื่อเมืองมีความซับซ้อนมากขึ้น ระบบบริหารแบบเดิมจึงเริ่มมีประสิทธิภาพลดลง และยากต่อการบริหารจัดการในระดับขนาดใหญ่ (Scale)

Shift

ระบบเมืองทั่วโลกกำลังเปลี่ยนผ่านจาก “การบริหารเมืองที่ยึดโครงสร้างพื้นฐานเป็นศูนย์กลาง”
→ สู่ “ระบบเมืองอัจฉริยะที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล”

การเปลี่ยนผ่านสำคัญ ได้แก่:

• จากระบบที่แยกส่วนกัน → สู่แพลตฟอร์มเมืองแบบบูรณาการ (Integrated Urban Platforms)

• จากการบริหารแบบตั้งรับ → สู่การดำเนินงานแบบเชิงคาดการณ์และเรียลไทม์

• จากกระบวนการแบบแมนนวล → สู่การตัดสินใจแบบอัตโนมัติและมี AI ช่วยสนับสนุน

• จากโครงสร้างพื้นฐานแบบคงที่ → สู่สภาพแวดล้อมเมืองที่สามารถปรับตัวและตอบสนองได้อย่างยืดหยุ่น

เมืองจึงกำลังพัฒนาไปสู่ “ระบบมีชีวิต” (Living Systems)ที่ขับเคลื่อนด้วย:

• ข้อมูล (Data)

• การเชื่อมต่อ (Connectivity)

• และชั้นควบคุมอัจฉริยะ (Intelligent Control Layers)

Advantage

ประเทศไทยมีโอกาสในการก้าวกระโดดสู่ระบบเมืองอัจฉริยะยุคใหม่ (Next-Generation Smart City Systems)

ผ่านปัจจัยสนับสนุนสำคัญ ได้แก่:

• การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลและการเชื่อมต่อที่เพิ่มขึ้น (SI-011)

• โอกาสในการออกแบบระบบใหม่โดยไม่ถูกจำกัดด้วยโครงสร้างเดิม (Legacy Constraints)

• ความต้องการด้านประสิทธิภาพและคุณภาพชีวิตเมืองที่เพิ่มสูงขึ้น

• ศักยภาพในการบูรณาการกับระบบคมนาคม พลังงาน และบริการสาธารณะ

สิ่งนี้เปิดทางให้ประเทศไทยสามารถสร้าง:

“เมืองที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูลและมีข่าวกรองเมืองแบบเรียลไทม์”
(Data-Driven Cities with Real-Time Urban Intelligence)

Additional Structural Advantage

ประเทศไทยสามารถพัฒนา “สถาปัตยกรรมเมืองอัจฉริยะแบบหลายชั้น” (Multi-Layer Smart City Architecture) ซึ่งประกอบด้วย:

• ชั้นข้อมูล (Data Layer) → การเก็บข้อมูลเมืองผ่านเซนเซอร์ IoT กล้อง และการเชื่อมต่อระบบต่าง ๆ

• ชั้นแพลตฟอร์ม (Platform Layer) → แพลตฟอร์มข้อมูลเมืองแบบรวมศูนย์และระบบควบคุมเมือง

• ชั้นการใช้งาน (Application Layer) → ระบบการเดินทางอัจฉริยะ การบริหารพลังงาน การจัดการขยะ และความปลอดภัยสาธารณะ

• ชั้นการวิเคราะห์ (Analytics Layer) → การวิเคราะห์ข้อมูลและการวางแผนเชิงคาดการณ์ที่ขับเคลื่อนด้วย AI

• ชั้นการเชื่อมต่อประชาชน (Interface Layer) → บริการดิจิทัลและแอปพลิเคชันสำหรับประชาชน

โดยมีระบบสนับสนุน ได้แก่:

• การบูรณาการกับโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลแห่งชาติ (SI-011)

• ความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชนในการติดตั้งและพัฒนาเทคโนโลยี

• กรอบมาตรฐานและการเชื่อมต่อระบบ (Standardization & Interoperability Frameworks)

สิ่งนี้จะสร้างระบบที่เมืองสามารถดำเนินงานได้ในฐานะ “ระบบอัจฉริยะที่ปรับตัวได้” (Intelligent & Adaptive Systems)

Implication

หากไม่มีระบบเมืองอัจฉริยะ:

• ความไม่มีประสิทธิภาพในการบริหารเมืองจะเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

• ต้นทุนการดำเนินงานของเมืองจะสูงขึ้น

• คุณภาพชีวิตของประชาชนในเมืองจะลดลง

• เมืองจะมีข้อจำกัดในการขยายตัวและพัฒนาอย่างยั่งยืน

ขณะที่การเปลี่ยนผ่านสู่ระบบเมืองอัจฉริยะ จะช่วยให้:

• การดำเนินงานและการบริหารเมืองมีประสิทธิภาพสูงขึ้น

• คุณภาพชีวิตและการให้บริการสาธารณะดีขึ้น

• การวางแผนเมืองมีประสิทธิภาพมากขึ้นผ่านการตัดสินใจที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูล

• เมืองมีความสามารถในการแข่งขันสูงขึ้นในการดึงดูดการลงทุนและบุคลากรคุณภาพ

Action Layer