SI-011-07 :
AI Infrastructure &
National Compute Power Strategy

Situation

ปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังกลายเป็นเครื่องยนต์หลักของการเติบโตทางเศรษฐกิจ ความสามารถในการแข่งขันของประเทศ และความเป็นผู้นำทางเทคโนโลยี อย่างไรก็ตาม การพัฒนา AI ถูกจำกัดอย่างมีนัยสำคัญจากการเข้าถึงโครงสร้างพื้นฐานด้านการประมวลผลสมรรถนะสูง ซึ่งรวมถึง GPU ตัวเร่งการประมวลผล ศูนย์ข้อมูล และสภาพแวดล้อมคลาวด์ที่ได้รับการปรับแต่งสำหรับ AI

ปัจจุบันประเทศไทยยังเผชิญข้อจำกัดเชิงโครงสร้างหลายด้าน ได้แก่:

• ขีดความสามารถด้าน High-Performance Compute (HPC) และคลัสเตอร์ GPU ภายในประเทศยังมีจำกัด

• การพึ่งพาผู้ให้บริการคลาวด์ต่างประเทศอย่างสูงสำหรับภาระงานด้าน AI

• ต้นทุนสูงและข้อจำกัดในการเข้าถึงชิปขั้นสูงและโครงสร้างพื้นฐาน AI

• ระบบนิเวศ AI ที่ยังคงกระจัดกระจายระหว่างภาควิชาการ ภาครัฐ และภาคเอกชน

เมื่อการใช้งาน AI เร่งตัวขึ้น ประเทศไทยจึงมีความเสี่ยงที่จะกลายเป็นเพียง “ผู้บริโภคเทคโนโลยี AI” มากกว่าการเป็น “ผู้พัฒนา ผู้ควบคุม หรือผู้สร้างมูลค่า” จาก AI ด้วยตนเอง

Shift

ภูมิทัศน์ AI ของโลกกำลังเปลี่ยนผ่านจาก “การแข่งขันด้านอัลกอริทึม” ไปสู่ “การแข่งขันด้านอำนาจการประมวลผล” (Compute-Centric Dominance)

พลวัตสำคัญของโลกยุค AI ได้แก่:

• การควบคุมคลัสเตอร์ GPU และขีดความสามารถด้าน AI Supercomputing

• การบูรณาการแนวดิ่งตั้งแต่ ข้อมูล → การประมวลผล → โมเดล → แอปพลิเคชัน

• ข้อจำกัดเชิงยุทธศาสตร์ต่อการส่งออกเซมิคอนดักเตอร์ขั้นสูง

• การเกิดขึ้นของแนวคิด “อธิปไตยด้าน AI” (AI Sovereignty) ในฐานะวาระแห่งชาติของหลายประเทศ

อำนาจด้าน AI จึงไม่ได้ถูกกำหนดด้วย “บุคลากรและความสามารถด้านอัลกอริทึม” เพียงอย่างเดียวอีกต่อไป แต่ขึ้นอยู่กับ “ขนาดของกำลังการประมวลผล การเข้าถึงข้อมูล และการควบคุมโครงสร้างพื้นฐาน” ด้วย

Advantage

ประเทศไทยสามารถพัฒนา “ยุทธศาสตร์ศูนย์กลางการประมวลผล AI ระดับภูมิภาค” (Regional AI Compute Hub Strategy) ผ่านปัจจัยสนับสนุนสำคัญ ได้แก่:

• ความต้องการโครงสร้างพื้นฐาน AI ที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วทั่วอาเซียน

• การเชื่อมโยงกับการขยายตัวของศูนย์ข้อมูลและยุทธศาสตร์คลาวด์ของประเทศ (SI-011-01)

• ความพร้อมด้านพลังงานและพื้นที่สำหรับการพัฒนาคลัสเตอร์การประมวลผลขนาดใหญ่
  (เชื่อมโยงกับ SI-004)

• จุดยืนเชิงยุทธศาสตร์ที่เป็นกลาง ซึ่งเอื้อต่อการเข้าถึงเทคโนโลยีจากหลายขั้วอำนาจ

ปัจจัยเหล่านี้เปิดโอกาสให้ประเทศไทยสามารถยกระดับสู่:

“ศูนย์กลางการประมวลผลและโครงสร้างพื้นฐาน AI ของอาเซียน”
(ASEAN’s AI Compute & Processing Hub)

โดยไม่ใช่เพียง “ผู้ใช้งาน AI” แต่เป็น “ผู้ให้บริการกำลังการประมวลผลและผู้สนับสนุนระบบนิเวศ AI” ของภูมิภาคด้วย

Additional Structural Advantage

ประเทศไทยสามารถออกแบบ “ระบบนิเวศโครงสร้างพื้นฐาน AI แบบบูรณาการ” (Integrated AI Infrastructure Ecosystem) ซึ่งประกอบด้วย:

• ชั้นการประมวลผล (Compute Layer) → คลัสเตอร์ GPU ระดับชาติ และศูนย์ซูเปอร์คอมพิวเตอร์ AI

• ชั้นการบูรณาการคลาวด์ (Cloud Integration Layer) → โครงสร้างพื้นฐานคลาวด์ที่พร้อมรองรับ AI และการใช้งานแบบ Hybrid Deployment

• ชั้นข้อมูล (Data Layer) → การเชื่อมโยงกับระบบธรรมาภิบาลข้อมูลและแพลตฟอร์มแลกเปลี่ยนข้อมูลระดับชาติ
  (SI-011-02)

• ชั้นบุคลากรและการวิจัย (Talent & Research Layer) → มหาวิทยาลัย ห้องปฏิบัติการ AI และความร่วมมือกับภาคอุตสาหกรรม

• ชั้นการประยุกต์ใช้งาน (Application Layer)→ การนำ AI ไปใช้เฉพาะรายภาคส่วน เช่น การเงิน สาธารณสุข โลจิสติกส์ และบริการภาครัฐ

โดยมีระบบสนับสนุนสำคัญ ได้แก่:

• รูปแบบการลงทุนร่วมระหว่างภาครัฐและเอกชน

• ข้อตกลงเชิงยุทธศาสตร์ด้านการจัดซื้อและการเข้าถึงชิป AI

• การบูรณาการโครงสร้างพื้นฐานพลังงานเพื่อรองรับศูนย์ประมวลผลความหนาแน่นสูง

โครงสร้างดังกล่าวจะช่วยให้ประเทศไทยมีระบบ AI ที่ “บูรณาการครบวงจรในแนวดิ่ง และสามารถขยายระดับได้ในระดับชาติ” (Vertically Integrated & Nationally Scalable AI Capability)

Implication

หากประเทศไทยไม่มีขีดความสามารถด้านการประมวลผล AI ระดับชาติ:

• ประเทศจะยังคงพึ่งพาแพลตฟอร์มและบริการ AI จากต่างประเทศ

• มีข้อจำกัดในการพัฒนาโมเดลและแอปพลิเคชัน AI แบบอธิปไตยของตนเอง

• มูลค่าทางเศรษฐกิจจาก AI จะถูกดึงออกไปยังภายนอกประเทศ

• ความสามารถในการแข่งขันของประเทศจะลดลงในเศรษฐกิจโลกที่ขับเคลื่อนด้วย AI

ขณะที่การมีโครงสร้างพื้นฐาน AI ที่เข้มแข็ง จะช่วยให้:

• ประเทศไทยสามารถควบคุมขีดความสามารถด้านการพัฒนา AI ได้ด้วยตนเอง

• สนับสนุนนวัตกรรมภายในประเทศและอุตสาหกรรมมูลค่าสูง

• ดึงดูดภาระงาน AI และการลงทุนจากระดับภูมิภาค

• ยกระดับประเทศไทยสู่การเป็นหนึ่งในโหนดสำคัญของระบบนิเวศ AI ระดับโลก

Action Layer