Situation

การฟื้นฟูลุ่มน้ำของประเทศไทยยังดำเนินการอย่างกระจัดกระจายระหว่างหน่วยงาน โครงการ งบประมาณ และพื้นที่ โดยจำนวนมากมุ่งแก้ไขปัญหาเป็นรายพื้นที่หรือรายโครงการ มากกว่าการจัดการลุ่มน้ำในฐานะระบบนิเวศที่เชื่อมโยงกัน ส่งผลให้การฟื้นฟูขาดความต่อเนื่อง การประสานงานระหว่างพื้นที่ต้นน้ำ–กลางน้ำ–ปลายน้ำยังไม่เป็นระบบ และไม่สามารถสร้างความยืดหยุ่นของลุ่มน้ำในระยะยาวได้อย่างเต็มศักยภาพ

Shift

เปลี่ยนจากการฟื้นฟูลุ่มน้ำแบบแยกส่วนและขับเคลื่อนด้วยโครงการ ไปสู่ ระบบฟื้นฟูลุ่มน้ำระดับประเทศ ที่บริหารจัดการลุ่มน้ำในฐานะระบบนิเวศที่เชื่อมโยงกัน ครอบคลุมป่า ดิน น้ำ ชุมชน พื้นที่เกษตร และระบบนิเวศปลายน้ำ ภายใต้สถาปัตยกรรมการฟื้นฟูร่วมกันในระดับประเทศ 

Advantage

ระบบระดับประเทศจะทำให้ประเทศไทยสามารถจัดลำดับความสำคัญของพื้นที่ฟื้นฟูตามสภาพของลุ่มน้ำ ความสำคัญทางนิเวศ ความเสี่ยงด้านความมั่นคงน้ำ และความเปราะบางต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พร้อมเชื่อมโยงการดำเนินงานข้ามเขตการปกครอง และสร้างความต่อเนื่องของการฟื้นฟูตั้งแต่พื้นที่ต้นน้ำจนถึงชุมชนปลายน้ำ 

Additional Structural Advantage

ระบบดังกล่าวสามารถกำหนดกรอบกลางระดับประเทศสำหรับการประเมินสภาพลุ่มน้ำ มาตรฐานการฟื้นฟู การจัดลำดับพื้นที่เชิงภูมิศาสตร์ ระบบติดตามผล กลไกการเงิน และการประสานงานระหว่างหน่วยงาน ทำให้เกิดกลไกเชิงสถาบันที่ดำเนินต่อเนื่องได้ แทนการพึ่งพาโครงการฟื้นฟูรายโครงการหรือวงจรงบประมาณรายปี

Implication

การฟื้นฟูลุ่มน้ำจะถูกยกระดับให้เป็น โครงสร้างพื้นฐานเชิงนิเวศและภารกิจด้านความมั่นคงทางนิเวศของประเทศ ทำให้ประเทศไทยสามารถฟื้นฟูศักยภาพของลุ่มน้ำอย่างเป็นระบบ เสริมสร้างความมั่นคงด้านน้ำ ลดความเสื่อมโทรมของระบบนิเวศ และเพิ่มความสามารถในการรับมือกับภัยแล้ง น้ำท่วม และความแปรปรวนของสภาพภูมิอากาศ 

Action Layer